یادداشتی به مناسبت ۱۹ آگوست (۲۸ مرداد)، روز جهانی عکاسی

از نگاه لنز تا نگاه مدیر؛ چرا عکاسان روابط عمومی دیده نمی‌شوند؟

روز جهانی عکاسی، فرصتی شایسته است تا از پشت لنز به چهره کسانی نگاه کنیم که عمرشان را پشت ویزور گذراندند تا خدمات دیگران را روایت کنند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، جهان عکاسی، دنیای بی‌انتهای زاویه‌ها و لحظه‌هاست؛ جهانی که در آن زمان منجمد می‌شود تا حقیقتی جاری بماند. از پرتره‌نگارانی که خطوط چهره انسان‌ها را به شعر بدل می‌کنند تا عکاسان مستند، طبیعت، خبری و تبلیغاتی، همگی نبض جامعه را ثبت می‌کنند و بارها با فشردن یک شاتر، آغازگر جریانی عمیق در تفکر جمعی شده‌اند. اما در میان تمام شاخه‌های نام‌آشنای این هنر، گوشه‌ای از دنیای تصویر وجود دارد که سال‌هاست در خاموشی و کم‌توجهی نفس می‌کشد: عکاسان روابط عمومی در دستگاه‌های اجرایی.

شاهدان خستگی‌ناپذیر جلسات بی‌پایان

در ساختار پیچیده و اداری سازمان‌ها، افرادی هستند که همواره یک گام عقب‌تر از دیگران می‌ایستند تا دیگران دیده شوند. آنان راویان جلسات فشرده، سفرهای استانی نفس‌گیر، کلنگ زنی یا افتتاح‌های پیاپی و بازدیدهای دور و نزدیک‌اند. با کیفی سنگین از لنز و بدنه، در کشاکش پروتکل‌های سخت‌گیرانه و فضای خشک بخشنامه‌ها، به دنبال کادری انسانی و زنده می‌گردند تا پویایی سازمان و عملکرد آن را به تصویر بکشند.

اما تناقض تلخ ماجرا دقیقاً از همین نقطه آغاز می‌شود: خالق تصویر، خود هرگز در قاب ها و نگاه ها دیده نمی‌شود.

نقد یک نگاه سطحی؛ «فشردن یک دکمه» هنر نیست؟

بزرگ‌ترین جفایی که در حق عکاسان روابط عمومی روا داشته می‌شود، تقلیل هنر اندیشه‌ورزانه عکاسی به یک عمل مکانیکی ساده یعنی «فشردن یک دکمه» است.

در نگاه بخشی از بدنه مدیریتی و اداری:

-تنظیم نور، عمق میدان، ترکیب‌بندی، سرعت شاتر و شکار ثانیه‌ها، تنها کار با یک ابزار فانتزی قلمداد می‌شود.
– هوشمندی در ثبت یک لبخند معنادار یا یک نگاه دیپلماتیک، حاصل تصادف پنداشته می‌شود، نه ذکاوت بصری عکاس.
– عکاس اغلب نه به‌عنوان یک «روایت‌گر هنرمند و استراتژیست بصری»، بلکه صرفاً در نقش یک «اپراتور ثبت رویداد» دیده می‌شود؛ کارمندی بی‌نام و نشان که عکس‌هایش روی پرتال‌ها و نشریات سازمانی می‌نشیند، بی‌آنکه نامی از او یا امضایی پای کارش باشد.

تصویر؛ ستون فقرات اعتبار یک سازمان

واقعیت آن است که نخستین مواجهه افکار عمومی با یک دستگاه اجرایی، از دریچه لنز همین افراد شکل می‌گیرد. یک عکس حساب‌شده می‌تواند اعتماد عمومی را تقویت کند، حس اقتدار و همدلی را به جامعه انتقال دهد و سندی ملموس از خدمت‌رسانی باشد؛ همان‌طور که یک کادر نامناسب می‌تواند اقتدار یک سازمان را خدشه‌دار کند. عکاس سازمانی، آرشیو تصویریِ تاریخ آن اداره را می‌سازد و هویت بصری آن را شکل می‌دهد.

نادیده گرفتن این هویت حرفه‌ای و تحمیل وظایف پراکنده به جای فراهم کردن بستر رشد هنری، انگیزه را در نگاه این هنرمندان خاموش می‌کند.

کلام آخر

روز جهانی عکاسی، فرصتی شایسته است تا از پشت لنز به چهره کسانی نگاه کنیم که عمرشان را پشت ویزور گذراندند تا خدمات دیگران را روایت کنند. وقت آن رسیده است که نگاه سازمانی از «عکاسی اداری» به «روایت‌گری مستند و اثرگذار» تغییر یابد و برای این ثبت‌کنندگان تاریخ خاموش دستگاه‌های اجرایی، نام، اعتبار و جایگاهی در شأن هنرشان قائل باشیم.

عکاس، شاعر لحظه‌هاست؛ با این تفاوت که شعرش را با نور می‌نویسد و نقطه پایانش را با فشردن شاتر می‌گذارد.

روز جهانی عکاسی بر تمام راویان نور و سایه، به‌ویژه عکاسان بی‌ادعا و سخت‌کوش روابط عمومی، گرامی باد.

عیسی احمدی تماجانی کارشناس ارشد مدیریت رسانه و فعال حوزه روابط عمومی