۲۵ میلیون مترمربع مساحت موقوفات رشت است | ۲۳ دادخواست علیه متصرفان؛ ۸۰ درصد آرای قضایی به نفع موقوفات
رئیس اداره اوقاف رشت، با تشریح برنامهها و عملکرد این اداره در حوزههای مدیریت موقوفات، صیانت حقوقی، توسعه بهرهوری موقوفات، فعالیتهای قرآنی و اجرای نیت واقفان، گفت: در شهرستان رشت ۴۴۱ موقوفه، ۷۵۲ مسجد و ۲۰۴ بقعه متبرکه ثبت شده و طی سال گذشته حدود ۳۰ میلیارد تومان در راستای اجرای نیات واقفان هزینه شده است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، اکبر محسنیپور رئیس اداره اوقاف و امور خیریه رشت صبح روز سه شنبه در جمع خبرنگاران، با اشاره به سابقه فعالیت خود در مجموعه اوقاف، اظهار کرد: نزدیک به دو ماه است که با حکم مدیرکل اوقاف و امور خیریه گیلان به عنوان رئیس اداره اوقاف شهرستان رشت در خدمت مردم هستم. فعالیت خود را در مجموعه اوقاف از شهرستان فومن و در حوزه کارشناسی فرهنگی آغاز کردم و پس از دو سال در حوزه املاک و ادارات مشغول به کار شدم و از سال ۱۳۹۴ به شهرستان رشت آمدم و تا سال ۱۴۰۱ به عنوان مسئول اجارات اداره اوقاف شهرستان رشت فعالیت کردم و پس از آن به مدت دو سال نیز به عنوان کارشناس مسئول استان در خدمت مجموعه اوقاف بودم.
پیامبر اکرم(ص)، نخستین واقف در اسلام
محسنیپور با اشاره به نامگذاری هفته وقف همزمان با ایام ولادت پیامبر اعظم(ص) و امام جعفر صادق(ع)، گفت: پیامبر اکرم(ص) به عنوان نخستین واقف در اسلام شناخته میشوند و به همین دلیل روز وقف نیز در این ایام قرار گرفته است.
وی ادامه داد: در سالهای گذشته، روز وقف همزمان با سالروز رحلت پیامبر اکرم(ص) بود، اما با توجه به فضای سوگواری این ایام، شورای عالی انقلاب فرهنگی طی مصوبهای، این مناسبت را به روز ولادت پیامبر اکرم(ص) منتقل کرد و ۱۶ ربیعالاول به عنوان روز وقف در نظر گرفته شد و در سازمان اوقاف نیز این مناسبت در قالب هفته وقف دنبال میشود.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه رشت با بیان اینکه مأموریتهای اصلی سازمان اوقاف در سه محور دنبال میشود، تصریح کرد: حفظ و حراست از موقوفات، توسعه و شکوفایی منابع وقفی و اجرای امینانه نیات واقفان، سه مأموریت اصلی این مجموعه است.
وی گفت: تلاش ما این است که از موقوفات بهترین بهرهوری را داشته باشیم و منابع حاصل از آنها را در همان مسیری که واقف تعیین کرده است، هزینه کنیم.
۲۵ میلیون مترمربع مساحت موقوفات رشت
محسنیپور با ارائه آماری از وضعیت موقوفات شهرستان رشت، بیان کرد: بر اساس اطلاعات سامانه اوقاف، در شهرستان رشت ۴۴۱ موقوفه ثبت شده است. البته ممکن است آمارهای سامانه با توجه به بهروزرسانی اطلاعات، در مقاطع مختلف اندکی تغییر کند.
وی با اشاره به تفاوت موقوفات دارای متولی و موقوفات فاقد متولی، افزود: در برخی موقوفات، واقف فرد یا اشخاصی را به عنوان متولی تعیین کرده است؛ برای نمونه ممکن است فرزندان و نسلهای بعدی واقف، متولی موقوفه باشند و در برخی موارد نیز متولی به دلایل مختلف از جمله فوت یا خروج از کشور، در دسترس نباشد.
رئیس اداره اوقاف رشت مساحت موقوفات این شهرستان را حدود ۲۵ میلیون مترمربع اعلام کرد و گفت: این میزان معادل حدود ۲۵۰۰ هکتار است که از این مقدار، حدود ۵۳ هکتار در اختیار و تصرف دستگاههای دولتی و نهادهایی همچون آموزش و پرورش، سپاه و برخی مجموعههای وابسته به شهرداریها قرار دارد.
وی ادامه داد: در مواردی که دستگاههای متصرف امکان توافق و تعیین تکلیف داشته باشند، موضوع از طریق مذاکره دنبال میشود و در صورت عدم حصول نتیجه، بر اساس وظایف قانونی، موضوع از طریق مراجع قضایی پیگیری خواهد شد.
۷۵۲ مسجد و ۲۰۴ بقعه در رشت
محسنیپور با اشاره به تعداد مساجد و بقاع متبرکه شهرستان رشت، گفت: بر اساس اطلاعات ثبتشده در سامانه، ۷۵۲ مسجد در شهرستان رشت وجود دارد و ۲۰۴ بقعه متبرکه نیز در این شهرستان ثبت شده است.
وی با بیان اینکه مدیریت امور هیئت امنا و صدور احکام مساجد از سازمان اوقاف خارج شده و در اختیار ستاد رسیدگی به امور مساجد قرار گرفته است، افزود: اوقاف همچنان در حوزه مالکیت، ثبت و صیانت از موقوفاتی که در مساجد و بقاع وجود دارد، وظایف خود را انجام میدهد.
رئیس اداره اوقاف رشت بقعه شاخص شهرستان را آستان مقدس امامزاده هاشم(ع) عنوان کرد.
۴۳۰۰ ملک تحت مدیریت اوقاف رشت
محسنیپور با اشاره به املاک تحت مدیریت اداره اوقاف رشت، گفت: از مجموع موقوفات شهرستان، حدود ۴۳۰۰ مورد در اختیار و مدیریت مستقیم اوقاف قرار دارد و امور مربوط به اجاره، تنظیم قرارداد، دریافت اجارهبها و سایر امور مرتبط با این املاک توسط اداره اوقاف انجام میشود.
وی افزود: حدود ۸۰ درصد روابط استیجاری ما در حوزه کشاورزی و عمدتاً در روستاها پراکنده است. همچنین حدود ۸۰۰ مورد عرصه و اعیان داریم که از این تعداد، حدود ۷۱۰ مورد مغازه تجاری است که تحت اجاره و تصرف مستأجران قرار دارد.
محسنیپور یکی از برنامههای اصلی اداره اوقاف را تعیین تکلیف قراردادهای منقضیشده دانست و گفت: از مجموع ۴۳۰۰ رابطه استیجاری، حدود هزار مورد قرارداد منقضیشده داریم و یکی از وظایف ما این است که این قراردادها را بهروز کنیم، اجارهبها را دریافت و درآمد حاصل از آن را در راستای اجرای نیات واقفان هزینه کنیم.
وی اضافه کرد: در سال گذشته حدود ۸۰۰ قرارداد را تمدید کردیم و برنامه ما این است که در سال جاری باقی قراردادها نیز تعیین تکلیف و بهروزرسانی شوند.
تلاش برای ساماندهی متصرفان موقوفات
رئیس اداره اوقاف رشت با اشاره به وجود برخی متصرفان بدون قرارداد، اظهار کرد: در سطح شهرستان متصرفانی داریم که تاکنون با اوقاف قرارداد نداشتهاند و برخورد با این موضوع، بهویژه در برخی روستاها، به دلیل مسائل اجتماعی نیازمند تدبیر و شیوهای ملایم است.
وی افزود: در برخی مناطق اگر بخواهیم چندین دادخواست به صورت همزمان مطرح کنیم، ممکن است با اعتراض مردم مواجه شویم؛ بنابراین علاوه بر اقدامات قانونی، بستههای تشویقی و تسهیلاتی نیز برای مردم در نظر گرفتهایم تا با کمترین هزینه نسبت به تعیین تکلیف و انعقاد قرارداد اقدام کنند.
محسنیپور گفت: سال گذشته حدود ۵۰ مورد از متصرفان برای انعقاد قرارداد مراجعه کردند و هدفگذاری ما در سال جاری این است که این رقم را پنج تا شش برابر افزایش دهیم.
۳۰ درصد موقوفات فاقد سند مالکیت
وی یکی از مشکلات مهم در صیانت از موقوفات را وضعیت اسناد مالکیت دانست و تصریح کرد: حدود ۳۰ درصد موقوفات شهرستان فاقد سند مالکیت هستند و در مواردی که سند مالکیت در اختیار نداشته باشیم، اقدامات حقوقی برای مقابله با تصرفات با دشواری بیشتری مواجه میشود.
رئیس اداره اوقاف رشت ادامه داد: تفاهمنامههای خوبی میان سازمان اوقاف، ادارهکل اوقاف استان، اداره اوقاف شهرستان و اداره ثبت اسناد و املاک منعقد شده و با توجه به اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، روند سنددار کردن موقوفات سرعت گرفته است.
وی از دریافت ۶۰ سند مالکیت برای موقوفات در سال جاری خبر داد و گفت: مساحت این اسناد حدود ۱۴ هکتار است. همچنین برای ۸۰ فقره دیگر درخواست صدور سند دادهایم که در مراحل پایانی قرار دارد و برای ۸۰ فقره دیگر نیز نقشهبرداری انجام شده و مراحل ثبت آنها در حال پیگیری است.
محسنیپور با اشاره به سامانه کاداستر، اظهار کرد: نقشههای موقوفات در اختیار اداره ثبت قرار میگیرد و پس از بارگذاری در سامانه، در صورتی که فردی برای دریافت سند مالکیت مراجعه کند، استعلام لازم انجام میشود و این فرآیند کمک کرده است از بسیاری از تصرفات و ادعاهای مالکیت جلوگیری شود.
وی گفت: به طور روزانه یک یا دو مورد استعلام از اداره ثبت درباره اراضی تحت عنوان موقوفه به اداره اوقاف ارسال میشود و همکاری خوبی میان دو مجموعه برای سنددار کردن موقوفات وجود دارد.
سنددار شدن ۷۵ بقعه متبرکه در رشت
محسنیپور همچنین از سنددار شدن ۷۵ بقعه متبرکه در سال جاری خبر داد و افزود: در حوزه بقاع متبرکه نیز اقدامات خوبی انجام شده و حدود ۶۰ درصد بقاع شهرستان دارای سند مالکیت شدهاند و برنامه ما تکمیل این فرآیند است.
۲۳ دادخواست علیه متصرفان؛ ۸۰ درصد آرای قضایی به نفع موقوفات
رئیس اداره اوقاف رشت با اشاره به اقدامات حقوقی انجامشده برای صیانت از موقوفات، گفت: سال گذشته ۲۳ دادخواست علیه متصرفان مطرح کردیم که حدود ۸۰ درصد آنها با موفقیت همراه شد و توانستیم حقوق موقوفات را احیا کنیم.
وی افزود: در مقابل، سه پرونده نیز وجود داشت که اشخاص علیه اداره اوقاف طرح دعوا کرده بودند و در هر سه مورد رأی صادرشده به نفع موقوفات بود.
محسنیپور با اشاره به الکترونیکی شدن فرآیندهای حقوقی، گفت: در گذشته اظهارنامهها به صورت کتبی صادر میشد و هزینه و زمان بیشتری داشت، اما امروز تمام اظهارنامههای ما به صورت الکترونیکی صادر میشود و سال گذشته ۱۲۳ اظهارنامه الکترونیکی صادر کردیم.
وی ارزش عواید ایجادشده از ۲۳ دادخواست مطرحشده را حدود ۷۴۰ میلیارد ریال اعلام کرد و افزود: ارزش آرای صادرشده نیز حدود ۱۵۰۰ میلیارد ریال برآورد شده است.
تعیین تکلیف موقوفه فرودگاه رشت
محسنیپور یکی از مهمترین پروندههای حقوقی اداره اوقاف را موضوع اراضی فرودگاه رشت عنوان کرد و گفت: یکی از شاخصترین پروندههایی که در سال گذشته به نتیجه رسید، پرونده مربوط به اراضی فرودگاه رشت بود که سابقه آن به پیش از انقلاب بازمیگردد.
وی ادامه داد: این موقوفه در گذشته بدون رعایت موازین شرعی و بدون اذن لازم به فروش رسیده و فرودگاه در آن احداث شده بود. پس از سالها پیگیری حقوقی، در سال گذشته توانستیم در این پرونده به نتیجه برسیم و مبلغ ۶۴ میلیارد تومان از فرودگاه دریافت کنیم.
رئیس اداره اوقاف رشت گفت: با توجه به محدودیتها و ملاحظات موجود در خصوص نحوه هزینهکرد این مبلغ، یک قطعه زمین کشاورزی یکپارچه به مساحت ۱۲ هکتار در شهرستان خمام به ارزش تقریبی همین مبلغ خریداری شد.
وی افزود: این زمین از زمان خرید در چرخه تولید قرار گرفت و عملیات کاشت، داشت و برداشت آن انجام شد و هفته گذشته حدود ۱۸ تن برنج از آن برداشت کردیم که ارزش تقریبی محصول حدود ۸ میلیارد تومان است و پس از کسر هزینهها، حدود ۴ میلیارد تومان عایدی برای موقوفه خواهد داشت.
دفاع از سند ۲۰۰ میلیارد تومانی موقوفه در روستای امامزاده هاشم و موقوفه شیخ حسین
محسنیپور با اشاره به یکی دیگر از پروندههای مهم حقوقی اداره اوقاف رشت، اظهار کرد: در پرونده مربوط به روستای امامزاده هاشم و موقوفه شیخ حسین پیرعرب، افرادی برای ابطال سند موقوفه اقدام کرده بودند. این اراضی از محدوده کاروانسرای شاه عباسی تا محدوده نخستین عوارضی مسیر آزادراه را شامل میشود.
وی ارزش اراضی مورد اختلاف را حدود ۲۰۰۰ میلیارد ریال عنوان کرد و افزود: پس از حدود دو سال حضور و دفاع در دادگاه، توانستیم از سند موقوفه دفاع کنیم و مانع ابطال آن شویم.
اجرای ۳۰ میلیارد تومان نیت واقفان در سال گذشته
رئیس اداره اوقاف رشت در ادامه با اشاره به سومین مأموریت اصلی اوقاف یعنی اجرای امینانه نیات واقفان، گفت: سال گذشته حدود ۳۰ میلیارد تومان برای اجرای نیات واقفان در شهرستان رشت هزینه شد.
وی افزود: از این میزان، حدود ۱۴ میلیارد تومان در حوزه نیات مذهبی شامل روضهخوانی، عزاداری و امور قرآنی، حدود ۱۱ میلیارد تومان برای کمک به فقرا، مستمندان و ایتام و حدود ۵ میلیارد تومان نیز در قالب بستههای معیشتی هزینه شد.
محسنیپور ادامه داد: در حوزه بستههای معیشتی، در فصل زمستان بخاری و در فصل تابستان پنکه تهیه و میان افراد نیازمند توزیع شد. حدود ۱۰۰ مورد از هر یک از این اقلام در مجموع با ارزشی حدود ۳ میلیارد تومان تهیه و توزیع شد.
وی با تأکید بر ضرورت هدفمند شدن اجرای نیات واقفان، گفت: تلاش ما این است که اجرای نیات واقفان صرفاً حالت مراجعه افراد به اداره و دریافت کمک نداشته باشد، بلکه افراد واقعاً نیازمند را شناسایی کنیم و منابع موقوفات را به دست جامعه هدف واقعی برسانیم.
رئیس اداره اوقاف رشت افزود: هیئت امنا و افراد فعال در بقاع متبرکه میتوانند افراد نیازمند را در مناطق مختلف شناسایی و به ما معرفی کنند و ما نیز در چارچوب نیت واقف نسبت به حمایت از آنها اقدام میکنیم.
کمک ۱.۲ میلیارد تومانی به طلاب
محسنیپور با اشاره به وجود موقوفاتی با نیت حمایت از طلاب و روحانیون، گفت: بر اساس نیات واقفان، سال گذشته حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان به طلاب و روحانیون اختصاص یافت.
وی ادامه داد: برخی موقوفات به صورت مشخص برای کمک به طلاب در حوزههای معیشتی، آموزشی و تربیتی وقف شدهاند و ما نیز دقیقاً مطابق با نیت واقف نسبت به هزینهکرد منابع اقدام میکنیم.
حمایت از پرورشگاه و دانشآموزان
رئیس اداره اوقاف رشت با اشاره به کمک به ایتام و مراکز نگهداری کودکان، اظهار کرد: یکی از موقوفات شاخص شهرستان مربوط به خانم افسر مجتهدی و آقای کاظم مژدهای است که بخشی از املاک واقع در خیابان مطهری و مجاور پرورشگاه را شامل میشود.
وی افزود: سال گذشته حدود ۲ میلیارد تومان از عواید این موقوفه به صورت مستقیم به پرورشگاه اختصاص یافت و یک میلیارد تومان نیز برای تهیه بستههای آموزشی دانشآموزان شامل کیف، دفتر، خودکار و سایر اقلام آموزشی هزینه شد.
حمایت ۶ میلیارد تومانی از مساجد
محسنیپور گفت: در حوزه حمایت از مساجد نیز حدود ۶ میلیارد تومان هزینه شده و بقاع متبرکه نیز حدود یک میلیارد تومان از محل درآمدهای خود در این مسیر هزینه کردهاند.
وی با اشاره به حمایت از هیئتهای مذهبی افزود: در این حوزه نیز بر اساس نیات واقفان، حمایتهایی از هیئتهای مذهبی انجام شده و منابع موقوفات در مواردی که نیت واقف اجازه میدهد، به این بخش اختصاص مییابد.
رئیس اداره اوقاف رشت همچنین با اشاره به حمایت از اربعین حسینی، گفت: با توجه به اینکه گیلان در موضوع اربعین به عنوان استان معین انتخاب شده بود، حدود ۲ میلیارد تومان از سوی شهرستان رشت برای این موضوع اختصاص یافت و در مجموع نیز رقم قابل توجهی از سوی استان هزینه شد.
برگزاری مسابقات قرآن با حضور ۳۵۰ شرکتکننده
محسنیپور با اشاره به فعالیتهای قرآنی اداره اوقاف رشت، اظهار کرد: مسابقات قرآن در رشتههای حفظ پنج، ۱۰، ۱۵ و کل قرآن، قرائت، دعاخوانی و اذان برگزار میشود و در کنار آن رشتههای معارفی همچون معارف قرآن، نهجالبلاغه، صحیفه سجادیه و تفسیر قرآن نیز مورد توجه قرار دارد.
وی گفت: در مسابقات شهرستانی رشت حدود ۳۵۰ نفر از خواهران و برادران شرکت کردند و برگزیدگان این مسابقات در حال رقابت در مرحله استانی هستند.
رئیس اداره اوقاف رشت افزود: مسابقات استانی قرآن نیز در حال برگزاری است و مرحله مربوط به خواهران از امروز آغاز شده و طی سه روز ادامه خواهد داشت.
وی از فعالیت ۱۰ کلاس قرآنی در شهرستان رشت خبر داد و گفت: تعدادی از شرکتکنندگان مسابقات از همین کلاسها وارد رقابتها میشوند و در سالهای گذشته نیز موفق به کسب مقام شدهاند.
محسنیپور هزینه برگزاری مسابقات شهرستانی قرآن را حدود ۳۵۰ میلیون تومان اعلام کرد و افزود: هزینه برگزاری مسابقات استانی نیز نزدیک به یک میلیارد تومان است که از محل نیات مرتبط با امور قرآنی تأمین میشود.
ضرورت نظارت بر هزینهکرد موقوفات
رئیس اداره اوقاف رشت با اشاره به سازوکارهای نظارتی موجود، گفت: گردش مالی موقوفات و منابع اوقاف قابل توجه است و نظارتهای متعددی بر نحوه هزینهکرد این منابع وجود دارد.
وی افزود: در داخل مجموعه، واحدهای نظارتی و تحقیقاتی بر اسناد و نحوه اجرای نیات واقفان نظارت دارند. علاوه بر آن، سازمان بازرسی نیز به صورت دورهای اسناد را بررسی میکند و مجموعه بازرسی دفتر مقام معظم رهبری نیز هر سال حسابهای اوقاف را مورد رسیدگی قرار میدهد.
تعیین تکلیف واحدهای آسیبدیده بازار رشت
به گزارش دیارمیرزا، محسنیپور در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت واحدهای تجاری موقوفه در بازار رشت پس از حوادث سال گذشته اشاره کرد و گفت: در جریان حوادث ۱۸ دیماه، حدود ۷۰ واحد تجاری در بازار رشت دچار آتشسوزی شدند که برخی از این واحدها موقوفه و در اختیار مستأجران بودند.
وی افزود: با برگزاری جلسات در استانداری، تسهیلات و تمهیداتی برای مستأجران این واحدها در نظر گرفته شد تا بتوانند نسبت به بازسازی و تعیین تکلیف واحدهای خود اقدام کنند.
رئیس اداره اوقاف رشت ادامه داد: مستأجران برای بازسازی باید مجوزهای لازم را از شهرداری و میراث فرهنگی دریافت کنند و پس از طی این مراحل، موضوع مربوط به اوقاف نیز بررسی میشود.
وی با اشاره به مسائل مربوط به سرای ملک در بازار رشت گفت: در این مجموعه نیز اگرچه بخشی از اراضی موقوفه است، اما مراحل قانونی مربوط به شهرداری و میراث فرهنگی باید از سوی مستأجران طی شود و پس از آن اوقاف اقدامات مربوط به خود را انجام خواهد داد.
محسنیپور در پایان تأکید کرد: هدف اصلی اداره اوقاف، حفظ و حراست از موقوفات، افزایش بهرهوری منابع وقفی و در نهایت رساندن درآمد و عواید موقوفات به همان نیتی است که واقف تعیین کرده است؛ چراکه فلسفه وقف زمانی بهدرستی محقق میشود که منابع وقف در مسیر واقعی و هدفمند خود هزینه شوند.
دیدگاه