پریناز جهان مهمانی:

قربانیان خاموش جنگ

جنگ روزی به پایان می رسد؛ اما پرسش اینجاست که پس از پایان بحران، با نسلی که بخشی از آموزش، آرامش و کودکی خود را از دست داده است، چه خواهیم کرد؟

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، پریناز جهان مهمانی در یادداشتی نوشت؛

جنگ تنها ساختمان‌ها را ویران نمی‌کند؛ گاهی بی‌صدا به سراغ آینده یک ملت می‌رود. آینده‌ای که در کلاس‌های درس، پشت نیمکت‌های مدرسه و در ذهن کودکان و نوجوانان شکل می‌گیرد. در روزهایی که ناامنی، تعطیلی مدارس و نگرانی‌های ناشی از شرایط جنگی بخشی از زندگی مردم شده است، آموزش نیز به یکی از نخستین قربانیان بحران تبدیل می‌شود.

در چنین شرایطی، آموزش آنلاین به عنوان راهکاری اضطراری مطرح می‌شود؛ راهکاری که می‌تواند از توقف کامل فرآیند تعلیم و تربیت جلوگیری کند، اما نمی‌تواند جایگزین واقعی مدرسه باشد. تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که آموزش مجازی، هرچند در کوتاه‌مدت بخشی از مشکل را حل می‌کند، اما در بلندمدت آسیب‌هایی به همراه دارد که آثار آن شاید سال‌ها بعد نمایان شود.

دانش‌آموزی که شب را با صدای اخبار نگران‌کننده به صبح می‌رساند، چگونه می‌تواند با تمرکز پای کلاس آنلاین بنشیند؟ کودکی که امنیت روانی خود را از دست داده، پیش از آنکه به آموزش ریاضی و علوم نیاز داشته باشد، به آرامش و اطمینان خاطر نیازمند است. آموزش در بستر بحران، تنها مسئله انتقال محتوا نیست؛ مسئله حفظ امید، انگیزه و سلامت روان نسل آینده است.

از سوی دیگر، آموزش آنلاین بار دیگر شکاف آموزشی را آشکار می‌کند. همه دانش‌آموزان به یک اندازه از اینترنت پایدار، ابزارهای هوشمند و فضای مناسب برای یادگیری برخوردار نیستند. در چنین وضعیتی، بحران نه‌ تنها آموزش را مختل می‌کند، بلکه نابرابری آموزشی را نیز عمیق‌تر می‌سازد. آنچه امروز یک اختلال موقت به نظر می‌رسد، ممکن است فردا به فاصله‌ای جبران‌ناپذیر میان دانش‌آموزان تبدیل شود.

اما نگرانی اصلی فراتر از افت تحصیلی است. مدرسه فقط محل آموزش کتاب‌های درسی نیست؛ مدرسه محل تمرین زندگی اجتماعی، دوستی، مشارکت و یادگیری مهارت‌های انسانی است. هر روزی که کودکان از این فضا دور می‌شوند، بخشی از تجربه زیسته آنان نیز از دست می‌رود. نسلی که دوران کودکی خود را میان بحران، اضطراب و آموزش از پشت صفحه نمایش سپری کند، ناگزیر با پیامدهای اجتماعی و روانی آن نیز روبه‌رو خواهد شد.

در روزهای جنگ، حفظ جان دانش‌آموزان بی‌تردید اولویت نخست است؛ اما حفظ حق آموزش نیز نباید به حاشیه رانده شود. مسئولان آموزشی باید از هم‌اکنون برای جبران عقب‌ماندگی‌های تحصیلی، حمایت روانی از دانش‌آموزان و کاهش شکاف آموزشی برنامه‌ریزی کنند. آینده کشور در کلاس‌های درسی ساخته می‌شود که امروز خاموش شده‌اند.

جنگ روزی به پایان می رسد؛ اما پرسش اینجاست که پس از پایان بحران، با نسلی که بخشی از آموزش، آرامش و کودکی خود را از دست داده است، چه خواهیم کرد؟ پاسخ به این پرسش، آزمون واقعی نظام آموزشی و سیاست‌گذاران امروز خواهد بود.

یکی دیگر از چالش‌های جدی آموزش آنلاین در شرایط بحران، ضعف زیرساخت‌های ارتباطی و آموزشی است. آموزش مجازی زمانی می‌تواند نقش جایگزین موقت مدرسه را ایفا کند که بسترهای فنی آن فراهم باشد؛ اما واقعیت این است که بسیاری از دانش‌آموزان و معلمان همچنان با قطعی و کندی اینترنت، اختلال در سامانه‌های آموزشی، هزینه بالای دسترسی به اینترنت و کمبود تجهیزات مناسب مواجه هستند.