گیلان پس از تابآوری جمعیتی؛ هشدار درباره خطر فرونشست زمین
با توجه به حوادث رخ داده ناشی از فرونشست در استان های همجوارمان، اتخاذ تصمیمات کارشناسانه و علمی در بحث مهاجرت و توسعه ساخت و سازها برای آینده گیلان می تواند بسیار مهم باشد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، رحمان حسابی فرد محقق گیلانی حوزه ژئوماتیک در تایید سخنان مدیر کل محیط زیست استان گیلان مبنی بر عبور گیلان از مرحله تاب آوری جمعیتی در مسئله مهاجرت و احتمال وجود فرونشست در استان، در یادداشتی نوشت:
پدیده فرونشست در سالهای اخیر به عنوان پدیدهای نوظهور که پس از وقوع خشکسالی و افزایش برداشت آب از منابع آبی زیر زمینی و یا حتی استخراج نفت و گاز در مرکز و جنوب فلات ایران افزایش یافته، زبانزد اذهان عمومی شده است.
بیتوجهی به روند روبه رشد این پدیده وعدم برنامه ریزی برای کنترل آن، با تخریب ناگهانی جاده ها، ساختمان ها، پلها و دیگر تاسیسات مهم موجب خسارتهای فراوان شده و در سالهای اخیر مورد توجه بسیاری از محققان حوزه برآورد فرونشست قرار گرفته است.
به همین منظور در بیست و نهمین همایش ملی مهندسی نقشه برداری و اطلاعات مکانی (ژئوماتیک ۱۴۰۴) که در آذر ماه سال جاری توسط سازمان نقشه برداری و سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح کل کشور در تهران برگزار شد، مقالهای با عنوان «پایش فرونشست زمین در شهرستانهای رشت و خمام با استفاده از دادههای ماهواره سنتینل ۱ و تکنیک تداخلسنجی راداری تفاضلی با پراکنندههای پایدار» توسط دکتر سید عبدالله کیانژاد «استاد فتوگرامتری دانشگاه تفرش»، دکتر حدیثه سادات حسنی «استاد فتوگرامتری دانشگاه تفرش» و رحمان حسابی فرد ارائه شد.
نویسندگان این مقاله با تاکید بر اینکه روشها و استانداردهای کلاسیک برآورد فرونشست به کمک تصاویر ماهوارهای راداری در ایران توانایی برآورد فرونشست به علت بروز خطاهای زیاد در مناطق با پوشش جنگلی و با رطوبت بالا را ندارد، روش جدیدی را با پالایش خطاهای برآورد نرخ فرونشست بر مبنای سطوح پایدارتر همچون جادهها و ساختمانها در مرکز گیلان اعلام نمودند.
پس از بررسی ۴ تداخلسنجی راداری به کمک ۵ تصویر سنتینل ۱ در هر سال بین بازه زمانی سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳، ساختمانها و جادههایی با نرخ فرونشست سالانه از ۲ میلی متر تا ۱۴ سانتی متر کشف شدند.
نقشه فرونشست تولید شده نشان داده مناطق ساحلی به علت کاهش تراز آب دریای کاسپین در قسمتهایی با مقدار میانگین حدود ۱۰ سانتی متر، مناطق پر جمعیت با بلند مرتبهسازیهای زیاد همانند شهر رشت با مقدار میانگین حدود ۲ سانتی متر در دو سال مورد مطالعه دچار فرونشست شده اند.
همچنین در صورت برآورد نرخ فرونشست از سالهای گذشته تا کنون با کاهش تراز آب دریای کاسپین، کاهش میانگین بارش ها، افزایش دما و درپی آن افزایش تبخیر، افزایش برداشت از منابع آبی زیر زمینی، افزایش جمعیت و بلند مرتبهسازی در شهرها احتمالا نرخ طولانی مدت و تجمعی آن بیشتر از مقادیر کشف شده در طول دو سال منتهی به سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ خواهد بود.
لذا با توجه به حوادث رخ داده ناشی از فرونشست در استانهای همجوارمان، اتخاذ تصمیمات کارشناسانه و علمی در بحث مهاجرت و توسعه ساخت و سازها برای آینده گیلان میتواند بسیار مهم باشد.
دیدگاه