علی یگانه:

دوازدهم دی؛ روز رشت، بهانه‌ای برای بازاندیشی در هویت و آینده یک شهر بارانی

دوازدهم دی یادآور این واقعیت است که رشت تنها مجموعه‌ای از خیابان‌ها و ساختمان‌ها نیست، بلکه یک خاطره مشترک و یک روح جمعی است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، علی یگانه به مناسبت روز رشت نوشت:

دوازدهم دی‌ماه، «روز رشت»، تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ این روز فرصتی است برای بازخوانی هویت شهری، مرور داشته‌های فرهنگی و طبیعی و طرح دوباره پرسش‌هایی درباره مسیر توسعه، کیفیت زندگی و مسئولیت مشترک شهروندان و مدیران شهری در قبال مرکز استان گیلان.

رشت شهری است که نامش با باران، سبزی طبیعت و زیست بومی خاص گره خورده است. موقعیت جغرافیایی، اقلیم مرطوب و هم‌نشینی جنگل، شالیزار و دریا، این شهر را به یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های همزیستی انسان و طبیعت در شمال کشور تبدیل کرده است. شالیزارهای پیرامونی نه‌تنها ستون اقتصاد کشاورزی منطقه‌اند، بلکه بخشی از هویت بصری و فرهنگی رشت را شکل می‌دهند؛ هویتی که در رنگ‌ها، بوها و ریتم زندگی روزمره شهروندان قابل لمس است.

در کنار طبیعت، فرهنگ بومی رشت جایگاهی تعیین‌کننده در شکل‌گیری شخصیت این شهر دارد. گویش گیلکی، آیین‌ها و سنت‌های محلی، موسیقی، خوراک بومی و شیوه زیست اجتماعی، همگی لایه‌هایی از هویت چندبعدی رشت را می‌سازند. بازار سرپوشیده رشت، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نمادهای تاریخی و اجتماعی شهر، همچنان نقشی فراتر از یک فضای اقتصادی ایفا می‌کند و محل تلاقی سنت، تعامل اجتماعی و حافظه جمعی است.

معماری تاریخی رشت نیز روایتگر دوره‌های مختلف تحول شهری است. خانه‌ها و بناهای قدیمی، میدان‌ها و گذرگاه‌ها، هر یک بخشی از داستان این شهر را بازگو می‌کنند. با این حال، در سال‌های اخیر، توسعه شتاب‌زده و گاه ناهماهنگ، بخشی از این میراث را در معرض تهدید قرار داده است. فرسودگی بافت تاریخی و کم‌توجهی به ارزش‌های معماری بومی، از جمله چالش‌هایی است که در روز رشت بیش از پیش مورد توجه قرار می‌گیرد.

پاسداشت رشت، مسئولیتی صرفاً نهادی یا مناسبتی نیست. شهروندان به‌عنوان اصلی‌ترین ذی‌نفعان شهر، نقشی کلیدی در حفظ هویت و کیفیت زیست شهری دارند. توجه به پاکیزگی شهر، احترام به فضاهای عمومی، مراقبت از میراث تاریخی و مشارکت در برنامه‌های فرهنگی، از جمله جلوه‌های مسئولیت‌پذیری اجتماعی است که می‌تواند به تقویت حس تعلق شهری منجر شود.

در این میان، مدیریت شهری نیز با مطالبات جدی روبه‌روست. برنامه‌ریزی هوشمندانه برای توسعه متوازن، ایجاد توازن میان حفظ بافت تاریخی و نیازهای شهر مدرن، بهبود زیرساخت‌ها و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، از مهم‌ترین محورهایی است که در چنین مناسبت‌هایی مطرح می‌شود. روز رشت می‌تواند فرصتی برای ارزیابی عملکردها و ترسیم چشم‌انداز آینده این شهر باشد.

از سوی دیگر، این مناسبت ظرفیت مهمی برای توسعه گردشگری شهری به شمار می‌رود. معرفی توانمندی‌های فرهنگی، معماری، خوراک بومی و طبیعت پیرامونی رشت، می‌تواند علاوه بر رونق اقتصادی، به بازشناسی هویت واقعی شهر در سطح ملی کمک کند؛ هویتی که فراتر از کلیشه‌ها، ریشه در تاریخ و زیست روزمره مردم دارد.

در نهایت، دوازدهم دی یادآور این واقعیت است که رشت تنها مجموعه‌ای از خیابان‌ها و ساختمان‌ها نیست، بلکه یک خاطره مشترک و یک روح جمعی است. پاسداشت این شهر، نیازمند نگاهی فراتر از شعار و مناسبت است؛ نگاهی مبتنی بر آگاهی، مسئولیت‌پذیری و مشارکت همگانی برای ساختن آینده‌ای پایدار برای این زادبوم سبز و بارانی.