آمریکا از عهدنامه مودت با ایران خارج می‌شود | این تصمیم ۳۹ سال پیش باید انجام می‌شد

وزیر خارجه آمریکا روز چهارشنبه در واکنش به حکم دادگاه لاهه به سود ایران اعلام کرد کشورش عهدنامه مودت با ایران را لغو می‌کند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا پس از دستور موقت دیوان بین المللی دادگستری برای توقف بخشی از تحریم‌ها بر اساس شکایت ایران که متکی به عهدنامه مودت ایران و آمریکا در سال ۱۹۵۵ صورت پذیرفته بود، آمریکا ابتدا این حکم را رد کرد و در ادامه مایک پومپئو وزیر امور خارجه آمریکا از خروج ایالات متحده از عهدنامه مودت بین ایالات متحده و ایران خبر داد و بدین ترتیب دولت آمریکا کوشید با خروج از این عهدنامه دوجانبه، سند حقوقی مورد استناد واقع شده توسط دادگاه لاهه را به چالش بکشد.

ایران در ماه‌های اخیر به واسطه بازگرداندن تحریم‌ها و تلاش برای افزایش تحریم‌ها علیه ایران، با تکیه بر عهدنامه مودت ایران و آمریکا که در سال ۱۹۵۵ میان دولت وقت ایران و آمریکا تنظیم و به تایید دو کشور رسیده بود، در دیوان بین المللی دادگستری در لاهه هلند طرح شکایت کرد و خواستار توقف اجرای تحریم‌های آمریکا در چارچوب این پیمان دو جانبه شد.

آمریکا از همان ابتدای رسیدگی به این پرونده صلاحیت دیوان را برای رسیدگی به پرونده زیرسوال برد اما دیوان بین المللی دادگستری پس از گذشت هفتاد و دو روز از ثبت شکایت ایران از آمریکا، صلاحیت خود را وارد دانست و دستور موقتی برای توقف بخشی از تحریم‌های آمریکا را صادر کرد. قاضی عبدالقوی احمد یوسف رئیس دیوان در قرائت رای موقت تا رسیدگی به پرونده در دیوان گفت: «۱. آمریکا بر اساس تعهداتش ذیل پیمان مودت، باید به نحوی مقتضی هر مانع برآمده از دستور ۸ می ۲۰۱۸ بر صادرات آزاد دارو و تجهیزات پزشکی، محصولات کشاورزی و قطعات و تجهیزات یدکی هواپیماهای مسافرتی از جمله تعمیرات و گارانتی و بازرسی لازم برای ایمنی هوانوردی را رفع کند؛ ۲. در صدور مجوز مبادلات مالی و انتقال پول مرتبط با اقلام فوق‌الذکر نباید هیچ مانعی ایجاد شود؛ ۳. طرفین باید از هر اقدامی که مناقشه را تشدید کرده و یا دامنه آن را گسترش داده و حل مناقشه را دشوارتر کنند، خودداری کنند. بنابراین، هرچند دیوان تمام تدابیر مورد درخواست ایران را نپذیرفت، واشنگتن را به رفع بخش قابل توجهی از تحریم‌های ایران ملزم کرده است. همچنین بند سوم تصمیمات دیوان عملا آمریکا را از اعمال تحریم‌های بیشتر از جمله احیای تحریم‌های یکجانبه نفتی که می‌تواند دامنه مناقشه را گسترش دهد، منع می‌کند.»

«مایک پامپئو»، وزیر امور خارجه آمریکا روز چهارشنبه ادعا کرده حکم دیوان بین‌المللی دادگستری شکستی برای ایران بوده است.

وی همچنین بار دیگر ایران را تهدیدی علیه اماکن دیپلماتیک امریکا در عراق توصیف کرد.

پامپئو در واکنش به صدور حکم دادگاه لاهه به نفع ایران گفت: «اعلام می‌کنم عهدنامه مودت با ایران را فسخ می‌کنیم. این تصمیمی است که ۳۹ سال پیش باید انجام می‌شد.»

او تصریح کرد: «باید چندین دهه پیش از آن خارج می‌شدیم. امروز، روز موثری برای نشان دادن بی‌معنا بودن کامل پیمان مودت با ایران بود.»

پس از صدور این ایران، ابتدا سفیر آمریکا در هلند این رای دیوان بین المللی دادگستری را زیر سوال برد و در ادامه ابتدا دولت آمریکا این حکم را محکوم کرد و نپذیرفت. در ادامه آمریکا رویکرد غیرمنتظره‌ای در پیش گرفت که می‌توانست در همان زمان طرح این شکایت، نسبت به آن اقدام بورزد و آن، خروج از عهدنامه دوجانبه بود. مایک پمپئو وزیرامورخارجه آمریکا با طرح این ادعا که ایران از عهدنامه مودت به عنوان ابزاری برای حمله به آمریکا استفاده کرده است، اظهار داشت: امروز در اینجا اعلام می‌کنم که ایالات متحده عهدنامه مودت با ایران را باطل کرده است.

عهدنامه مودّت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی در ۲۳ مرداد ۱۳۳۴ شمسی در تهران بین دولت وقت ایالات متحده و دولت وقت ایران به امضا رسید و سپس مجلس شورای ملی و سنای آمریکا این عهدنامه را تصویب کردند و بنابراین برای خروج باید مجلس یکی از دو کشور یا هر دو کشور رای به لغو عهدنامه بدهند.

همچنین در بند ۳ از ماده ۲۳ این عهدنامه پیش‌بینی شده که هریک از طرفین می‌توانند با «اخطار کتبی به مدت یک سال» آن را خاتمه داده و فسخ کنند. بر این اساس با توجه به آنکه آمریکا در یک سال اخیر و پیش از آن درباره فسخ این عهدنامه هیچ اخطار کتبی به طرف ایران ارائه نکرده، نمی‌تواند به یک باره از عهدنامه خارج شود و این برخلاف اصول مندرج در عهدنامه است.

Share