فعالیت ۶۲۰۰ مزرعه آبزی‌پروری در گیلان | خیز شیلات برای توسعه پرورش ماهی در قفس

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، علی‌اصغر داداش‌پور، مدیرکل شیلات استان گیلان، با تشریح ظرفیت‌ها، عملکرد و برنامه‌های شیلات استان، اظهار کرد: بخش شیلات یکی از زیر‌بخش‌های مؤثر و کارآمد بخش کشاورزی و از ظرفیت‌های مهم کشور در حوزه امنیت غذایی و اشتغال به شمار می‌رود و گیلان نیز به واسطه برخورداری از منابع آبی، نوار ساحلی، تالاب‌ها و زیرساخت‌های شیلاتی، ظرفیت قابل توجهی در این حوزه دارد.

وی با اشاره به ساختار و ظرفیت‌های شیلات استان افزود: اداره‌کل شیلات گیلان وظیفه راهبری و حاکمیتی موضوعات شیلاتی را در استان بر عهده دارد و در حال حاضر با وجود کاهش قابل توجه نیروی انسانی نسبت به سال‌های گذشته، برنامه‌های توسعه‌محور شیلات با جدیت دنبال می‌شود.

داداش‌پور ادامه داد: در مقایسه با سال ۱۳۹۵، امروز حدود یک‌سوم نیروی انسانی آن دوره را در اختیار داریم و حدود دو سوم نیروها طی یک دهه گذشته بازنشسته شده‌اند؛ این در حالی است که رویکرد و برنامه‌های شیلات استان توسعه‌ای است و برای تحقق این برنامه‌ها به نیروی انسانی بیشتری نیاز داریم که برای آن راهکارهایی در نظر گرفته شده است.

فعالیت شیلاتی در ۱۷ شهرستان گیلان

مدیرکل شیلات گیلان با اشاره به گستره فعالیت این مجموعه در استان گفت: در ۱۲ شهرستان استان دارای اداره یا نمایندگی شیلات هستیم و تلاش کرده‌ایم در مجموع ۱۷ شهرستان گیلان نیز به لحاظ اداری حضور داشته باشیم تا امکان ارائه خدمات به فعالان این حوزه فراهم باشد.

وی با بیان اینکه بخش عمده فعالیت‌های شیلاتی در اختیار مردم و بخش خصوصی است، تصریح کرد: بیش از ۹۹ درصد مجموعه شیلات و آبزی‌پروری استان در اختیار بخش غیردولتی است و تولیدکنندگان و فعالان این عرصه در خط مقدم تولید و تأمین امنیت غذایی کشور فعالیت می‌کنند.

داداش‌پور با اشاره به ظرفیت‌های صید و صیادی گیلان اظهار کرد: استان گیلان حدود ۳۰۰ کیلومتر نوار ساحلی دارد و در این عرصه ۴۷ پره صیادی فعال است که حدود سه هزار و ۶۰۰ نفر عضو شرکت‌های تعاونی پره هستند و از این طریق امرار معاش می‌کنند.

وی افزود: همچنین ۳۰ فروند شناور کیلکاگیر در بندر انزلی مستقر است که بیش از ۲۰۰ نفر عضو دارد و در حوزه صید کیلکا فعالیت می‌کنند. در کنار این ظرفیت‌ها، تعاونی‌های فعال در تالاب‌ها نیز بخشی از مجموعه صید و صیادی استان را تشکیل می‌دهند.

 فعالیت ۶۲۰۰ مزرعه آبزی‌پروری در گیلان

مدیرکل شیلات گیلان یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های استان را آبزی‌پروری دانست و گفت: در حال حاضر حدود ۶۲۰۰ مزرعه آبزی‌پروری در استان فعال است که متناسب با مزیت‌های منطقه‌ای در حوزه‌های مختلف از جمله ماهیان گرمابی، سردابی، خاویاری و سایر گونه‌های آبزی فعالیت می‌کنند.

وی خاطرنشان کرد: حدود ۶۲۰۰ خانوار از محل فعالیت این مزارع امرار معاش می‌کنند و این موضوع نشان‌دهنده ظرفیت قابل توجه آبزی‌پروری در ایجاد اشتغال و درآمد برای خانوارهای گیلانی است.

داداش‌پور با اشاره به ظرفیت صنایع وابسته به شیلات نیز گفت: زنجیره ارزش شیلات در گیلان تکمیل‌کننده فعالیت‌های تولیدی است و در استان ۹ کارخانه پودر ماهی، چهار کارخانه خوراک آبزیان، ۹ واحد فرآوری، هفت واحد فرآوری خاویار و ۱۱ واحد کنسروسازی فعالیت دارند.

وی ادامه داد: وجود این مجموعه‌ها نشان می‌دهد که در استان یک زنجیره منسجم شیلاتی از تولید تا فرآوری شکل گرفته و فعالان این بخش در کنار دستگاه‌های حاکمیتی برای تحقق اهداف حوزه امنیت غذایی تلاش می‌کنند.

 حرکت شیلات از صید به سمت آبزی‌پروری

مدیرکل شیلات گیلان با اشاره به روند جهانی توسعه آبزی‌پروری اظهار کرد: برخلاف تصور عمومی، بخش عمده تولیدات آبزیان از دریا تأمین نمی‌شود و در گیلان نیز حدود ۱۰ درصد تولیدات آبزیان از دریا و صید و بخش عمده آن از طریق آبزی‌پروری تأمین می‌شود.

داداش‌پور افزود: در سال‌های اخیر در دنیا نیز به دلیل کاهش ذخایر آبزیان در برخی مناطق و ضرورت مدیریت پایدار منابع، رویکرد شیلات از اتکای صرف به صید به سمت توسعه آبزی‌پروری حرکت کرده است.

وی تصریح کرد: در گیلان نیز همین مسیر را دنبال می‌کنیم و توسعه آبزی‌پروری می‌تواند بخشی از کاهش ظرفیت صید را جبران کرده و زمینه افزایش تولید و تأمین پایدار مواد غذایی را فراهم کند.

هدف‌گذاری شیلات برای تولید بیش از ۹۳ هزار تن آبزی

داداش‌پور با اشاره به تکالیف برنامه‌ای کشور گفت: در اسناد بالادستی، سیاست‌های اقتصاد دریامحور و قانون برنامه هفتم توسعه، بر افزایش تولیدات آبزیان تأکید شده است و ما نیز مکلف هستیم برای تحقق این اهداف برنامه‌محور حرکت کنیم.

وی ادامه داد: بر اساس اهداف تعیین‌شده، تولید آبزیان کشور باید در سال ۱۴۰۷ به حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن برسد و سهم گیلان نیز حدود ۹۳ هزار تن و اندکی بیشتر هدف‌گذاری شده است.

مدیرکل شیلات گیلان گفت: این در حالی است که تولید آبزیان استان در سال ۱۴۰۰ حدود ۸۰ هزار تن بوده و باید با برنامه‌ریزی و ایجاد ظرفیت‌های جدید، تولید استان را به سطح هدف‌گذاری‌شده برسانیم.

وی افزود: تحقق این هدف تنها از مسیر صید و صیادی امکان‌پذیر نیست و لازم است مسیر توسعه آبزی‌پروری با جدیت بیشتری دنبال شود و هماهنگی‌های لازم برای ایجاد ظرفیت‌های جدید در این حوزه صورت گیرد.

تولید حدود ۷۷ هزار تن آبزی در سال ۱۴۰۴

داداش‌پور با ارائه آماری از عملکرد شیلات گیلان در سال گذشته اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ حدود ۷۰ هزار تن انواع آبزیان از محل آبزی‌پروری در استان تولید شد و میزان تولید در بخش صید و صیادی نیز حدود هفت هزار تن بود که در مجموع تولید آبزیان گیلان را به حدود ۷۷ هزار تن رساند.

وی ادامه داد: در سال ۱۴۰۵ نیز روند تولید و پایش واحدهای آبزی‌پروری ادامه دارد و بر اساس اطلاعات سامانه‌های مربوط، تاکنون بیش از ۳۶ هزار تن تولید در این بخش ثبت و پایش شده است.

مدیرکل شیلات گیلان همچنین با اشاره به فعالیت‌های صیادی در سال جاری گفت: صید ماهیان استخوانی از مهرماه آغاز خواهد شد، اما در حوزه کیلکا که از ۲۰ خردادماه آغاز شده، تاکنون حدود ۷۰۰ تن صید ثبت شده است.

 تحقق ۱۰۴ درصدی تعهد اشتغال شیلات گیلان

وی با اشاره به عملکرد شیلات در حوزه اشتغال اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۲۰ نفر تعهد اشتغال داشتیم که در نهایت ۱۲۵ نفر اشتغال در سامانه‌ها ثبت شد و به این ترتیب ۱۰۴ درصد تعهد اشتغال استان در این بخش محقق شد.

داداش‌پور افزود: اشتغال ایجادشده در سامانه‌های مربوط ثبت و پایش می‌شود و تحقق بیش از تعهد تعیین‌شده نشان می‌دهد تسهیلات و منابعی که برای طرح‌های شیلاتی اختصاص پیدا کرده، توانسته است در ایجاد اشتغال و توسعه فعالیت‌های تولیدی مؤثر باشد.

افتتاح پنج پروژه شیلاتی در هفته دولت

مدیرکل شیلات گیلان با اشاره به پروژه‌های هفته دولت گفت: در هفته دولت پنج پروژه شیلاتی در دستور کار قرار گرفته است که برخی از آنها افتتاح شده و برخی دیگر نیز در حال افتتاح هستند.

وی افزود: پیش‌بینی می‌شود با بهره‌برداری از این پروژه‌ها، حدود ۸۰ تن به ظرفیت تولید آبزیان استان اضافه شود.

داداش‌پور خاطرنشان کرد: برای اجرای این طرح‌ها حدود ۱۶ میلیارد تومان تسهیلات و منابع اختصاص یافته و با بهره‌برداری از آنها زمینه ایجاد ۳۳ فرصت شغلی فراهم می‌شود که ۱۰ مورد آن اشتغال دائم و ۲۳ مورد اشتغال موقت است.

ضرورت حضور سرمایه‌گذاران در توسعه شیلات

وی در پایان با تأکید بر ظرفیت‌های گسترده شیلات گیلان گفت: کشاورزی و شیلات در استان گیلان از ظرفیت‌های بسیار خوبی برخوردارند و استفاده از این ظرفیت‌ها نیازمند نگاه ویژه و حضور سرمایه‌گذاران است.

داداش‌پور اظهار کرد: برنامه‌هایی برای حضور مؤثرتر و بیشتر سرمایه‌گذاران در حوزه شیلات تعریف شده است تا بتوانیم بخشی از کاستی‌های ایجادشده در حوزه صید و صیادی را از طریق توسعه آبزی‌پروری جبران کنیم.

وی تأکید کرد: تولیدکنندگان، صیادان و واحدهای فرآوری با وجود مشکلات و چالش‌های موجود، همچنان با انگیزه و امید در حال فعالیت هستند و حتی در شرایط دشوار نیز روند تولید در بخش شیلات استان متوقف نشده است.

آخرین وضعیت پرورش ماهی در قفس

مدیرکل شیلات گیلان یکی از محورهای مهم توسعه آبزی‌پروری استان را پرورش ماهی در قفس عنوان کرد و گفت: مجوزهایی برای پرورش ماهی در قفس صادر شده و برخی سرمایه‌گذاران نیز اقدامات لازم را انجام داده‌اند، اما در برخی مناطق هنوز قفس‌ها به شکل مطلوب وارد دریا نشده‌اند.

داداش‌پور با بیان اینکه در حال حاضر حدود هفت مورد از طرح‌های پرورش ماهی در قفس به دلیل مشکلات مختلف در دست بررسی ویژه قرار دارند، افزود: برخی سرمایه‌گذاران اقدامات خود را انجام داده و برای ورود قفس‌ها به دریا آماده هستند و برخی نیز در حال تکمیل تجهیزات و زیرساخت‌های مورد نیاز هستند.

وی با تأکید بر ضرورت بازنگری در الزامات پرورش ماهی در قفس، گفت: یکی از الزامات مهم برای سرمایه‌گذاری در این بخش، ایجاد سایت پشتیبان در ساحل است تا سرمایه‌گذار علاوه بر قفس‌های دریایی، زیرساخت‌های مورد نیاز برای ارتباط ساحل با محل استقرار قفس‌ها را نیز فراهم کند.

مدیرکل شیلات گیلان با اشاره به ظرفیت‌های ساحلی استان اظهار کرد: در رودسر، آستانه‌اشرفیه، خمام، رضوانشهر و برخی دیگر از مناطق ساحلی گیلان، ظرفیت‌هایی برای توسعه پرورش ماهی در قفس وجود دارد و با توجه به جانمایی‌های انجام‌شده، آماده‌سازی سایت‌های پشتیبان نیز در دستور کار قرار گرفته است.

داداش‌پور با اذعان به اینکه انتخاب سرمایه‌گذار و فراخوان برای جذب افراد علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در این بخش در حال انجام است، گفت: پرورش ماهی در قفس یکی از محورهای اقتصاد دریامحور استان محسوب می‌شود؛ البته اقتصاد دریامحور تنها به پرورش ماهی در قفس محدود نیست و ظرفیت‌های دیگری نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

استفاده از آب دریای خزر برای توسعه آبزی‌پروری

وی با بیان اینکه ظرفیت آب دریای خزر باید فراتر از صید و صیادی مورد استفاده قرار گیرد، گفت: یکی دیگر از برنامه‌های شیلات استفاده از آب دریا برای توسعه آبزی‌پروری در نوار ساحلی است؛ در این بخش، پمپاژ آب دریا و انتقال آن به شهرک‌ها و مزارع شیلاتی می‌تواند زمینه توسعه تولید را فراهم کند.

مدیرکل شیلات گیلان همچنین گفت که در حال حاضر بخشی از مزارع ساحلی استان در قالب شهرک‌های شیلاتی فعال هستند و تولید انجام می‌دهند؛ بخش قابل توجهی از تولید ماهیان خاویاری نیز در همین اراضی ساحلی انجام می‌شود که نشان می‌دهد می‌توان از ظرفیت آب دریای خزر برای فعالیت‌های اقتصادی متنوع بهره گرفت.

داداش‌پور با اشاره به خسارت‌های واردشده به برخی قفس‌های پرورش ماهی در گذشته، گفت: قفس‌های مورد استفاده باید متناسب با شرایط آب‌وهوایی، امواج و جریان‌های آب دریای خزر طراحی شوند و نمی‌توان بدون توجه به ویژگی‌های این دریا، تجهیزات و سازه‌های مورد استفاده در سایر مناطق را در گیلان به کار گرفت.

به گفته وی، در همین راستا همکاری با دانشگاه گیلان و مجموعه‌های دانشگاهی برای بررسی علمی موضوع آغاز شده است تا قفس‌هایی متناسب با شرایط دریای خزر طراحی و تولید شود؛ این موضوع یکی از ظرفیت‌های مهمی است که می‌تواند به توسعه پایدار پرورش ماهی در قفس کمک کند.

تغییر الگوی آبزی‌پروری با کاهش وابستگی به آب شیرین

مدیرکل شیلات گیلان با اشاره به تعداد مزارع آبزی‌پروری استان اظهار کرد: از مجموع حدود ۶۲۰۰ مزرعه آبزی‌پروری گیلان، حدود ۵۲۰۰ مزرعه در حوزه ماهیان گرمابی فعالیت می‌کنند و بخش قابل توجهی از این مزارع به منابع آب شیرین، به‌ویژه منابع موجود در مناطق رشت و صومعه‌سرا و آب سد منجیل وابسته هستند. با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آبی، باید به سمت استفاده بیشتر از مزیت‌های نسبی استان حرکت کنیم و اقتصاد شیلاتی را بر اساس محصولاتی توسعه دهیم که ضمن ارزش افزوده بالا، وابستگی کمتری به منابع محدود آب شیرین داشته باشند.

ماهی خاویاری؛ اولویت نخست شیلات گیلان

وی ماهیان خاویاری را یکی از اولویت‌های اصلی شیلات گیلان دانست و گفت: در تحلیل اقتصادی تولید آبزیان باید ارزش افزوده محصولات نیز مورد توجه قرار گیرد و از این منظر، ماهیان خاویاری به دلیل ارزش اقتصادی بالا می‌توانند جایگاه ویژه‌ای در برنامه توسعه آبزی‌پروری استان داشته باشند.مدیرکل شیلات گیلان با اذعان به اینکه متوسط عملکرد برخی مزارع ماهیان خاویاری در شرایط مناسب می‌تواند به حدود پنج تن در هکتار برسد، گفت: ارزش اقتصادی محصولات خاویاری نیز در مقایسه با ماهیان گرمابی بسیار بالاتر است؛ بنابراین توسعه این بخش می‌تواند برای سرمایه‌گذاران جذابیت قابل توجهی داشته باشد.

وجود ۱۳ مزرعه ماهیان خاویاری در نوار ساحلی

داداش‌پور با اشاره به ظرفیت‌های موجود در سواحل گیلان گفت: اکنون ۱۳ مزرعه ماهیان خاویاری در نوار ساحلی استان وجود دارد که بخشی از آنها فعال و در حال تولید هستند و برخی دیگر نیز در مرحله آماده‌سازی قرار دارند.به گفته وی، در یکی از این طرح‌ها که در حال توسعه است، ظرفیت تولید قابل توجهی پیش‌بینی شده و برخی مزارع نیز از ظرفیت آب بازچرخانی و منابع آبی ساحلی استفاده می‌کنند؛ این موضوع نشان می‌دهد که توسعه زیرساخت‌های خاویاری در سواحل گیلان می‌تواند یکی از مسیرهای مهم افزایش تولید باشد.

مدیرکل شیلات گیلان با بیان اینکه توسعه زیرساخت‌های خاویاری یکی از موضوعات اساسی شیلات استان است، گفت: این موضوع در سازمان برنامه و بودجه نیز مطرح شده و با توجه به ظرفیت‌های گیلان، پیگیری‌هایی برای اختصاص ردیف اعتباری ویژه در بودجه سال ۱۴۰۶ انجام شده است.

داداش‌پور با تقدیر از رویکرد تحولی مدیریت و برنامه ریزی گیلان، افزود: نامه‌ای نیز از سوی مجموعه برنامه‌ریزی استان برای پیش‌بینی ردیف اعتباری خاص جهت توسعه زیرساخت‌های ماهیان خاویاری در گیلان و نوار ساحلی به سازمان برنامه و بودجه منعکس شده است تا بتوان بخشی از نیازهای زیرساختی این بخش را از محل اعتبارات دولتی تأمین کرد.

پمپاژ آب دریا و توسعه شهرک‌های شیلاتی

داداش‌پور با تأکید بر اهمیت استفاده از آب دریا در توسعه شهرک‌های شیلاتی گفت: پسروی آب دریای خزر یکی از موضوعاتی است که باید در برنامه‌ریزی‌های آینده مورد توجه قرار گیرد، اما همزمان توسعه زیرساخت‌های پمپاژ آب از سواحل می‌تواند به استمرار فعالیت شهرک‌های شیلاتی کمک کند.

وی با بیان اینکه توسعه شهرک‌های شیلاتی در سواحل و ایجاد زیرساخت‌های لازم برای انتقال آب دریا از اولویت‌های شیلات گیلان است، گفت: در این زمینه حمایت و همکاری دستگاه‌های استانی و ملی می‌تواند روند سرمایه‌گذاری و اجرای طرح‌های جدید را سرعت ببخشد.