افزایش ریسک های جهانی و منطقه ای؛ چگونه میتوان ریسک را بهتر مدیریت کرد؟
افزایش ریسکهای جهانی و منطقهای چه اثری بر سرمایهگذاران دارد و چطور میتوان ریسک را بهتر مدیریت کرد؟ در ادامه به این موضوع اشاره میکنیم.
در سالهای اخیر و پس از ۲۰۲۲ ریسکهای دنیا افزایش یافته است و ریسکهای جهانی و منطقهای بیش از گذشته بر سرمایهگذاری افراد اثر گذاشتهاند. جنگها، تنشها و ناآرامیها در کنار جنگهای تعرفهای و تجاری، تغییرات اقلیمی و امنیت سایبری ریسکهای سرمایهگذاری را در سراسر جهان بالا برده است. نگاهی به شاخص ریسکهای ژئوپلتیک نشان میدهد که میزان این ریسک به بالاترین مقدار از سال ۲۰۰۲ تاکنون رسیده است. درست است که در چند ماه اخیر میزان این ریسکها در جهان کمتر شده اما همچنان سطوح بالایی دارد. برای منطقه خاورمیانه نیز این میزان به طور قابل مشاهدهای افزایش پیدا کرده است. اما این افزایش ریسکهای جهانی و منطقهای چه اثری بر سرمایهگذاران دارد و چطور میتوان ریسک را بهتر مدیریت کرد؟ در ادامه به این موضوع اشاره میکنیم.
منبع: شاخص ریسک ژئوپلتیک
ریسک جهانی و ریسک منطقهای چیست و چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟
ریسکهای زیادی به طور کلی وجود دارند که سرمایه افراد را تهدید میکنند. این ریسکها را عموما به دو دسته ریسکهای سیستماتیک و ریسکهای غیرسیستماتیک تقسیمبندی میکنند. ریسک سیستماتیک به ریسکی گفته میشود که روی کل اقتصاد کلان و بازار اثر میگذارد. این در حالی است که ریسک غیرسیستماتیک به یک بخش کوچک مثل شرکت یا صنعت محدود میشود.
از نظر جغرافیایی، ریسکها میتوانند در سطح بینالمللی رخ دهند یا کوچکتر باشند و به سطح منطقهای محدود شوند. علاوه بر این، ریسکها میتوانند در سطوح کوچکتری مانند کشور، استان یا شهر نیز بروز کنند. از جمله ریسکهای بینالمللی میتوان به شیوع ویروس کوید-۱۹ که زنجیره تامین را در سراسر دنیا مختل کرد، اشاره کرد. ریسکهای منطقهای نیز مانند تنشهای خاورمیانه هستند که فراتر از مرزهای یک کشور اثر میگذارند و سرمایهگذاری در بازارهای سهام کشورهای منطقه را متاثر میکنند. ریسکهای داخلی نیز که درون محدوده یک کشور اثرگذارند شامل مواردی مانند رکود، تورم شدید یا جنگ هستند. این موارد مستقیما بر اقتصاد یک کشور، نرخ ارز آن و بازارهای سرمایهگذاریش مانند طلا و سهام موثر هستند.
حذف ریسک سیستماتیک ممکن نیست چرا که این نوع ریسک سرچشمههای کلان دارد و خارج از کنترل یک فرد یا سرمایهگذار عادی هستند. ریسک سیستماتیک صرفا قابل مدیریت است و کاملا قابل حذف نیست. این در حالی است که ریسک غیرسیستماتیک را میتوان با استفاده از متنوعسازی کاهش داد و قابل حذف است.
مهمترین ریسکهایی که امروز سرمایهگذاران ایرانی با آن روبهرو هستند
سرمایهگذاران در دنیا در حال حاضر ریسکهای زیادی دارند که برخی از آنها با سرمایهگذاران ایرانی مشترک است. بر اساس گزارش ریسکهای جهانی که از سوی مجمع جهانی اقتصاد در سال ۲۰۲۶ منتشر شده، ۵ ریسک اصلی که در پیمایش سال ۲۰۲۵ این سازمان بیان شده است، به ترتیب عبارتند از: تورم، رکود اقتصادی و رکود تورمی، ترکیدن حباب بازارهای دارایی، بدهی (بخش عمومی، شرکتی و خانوار) و در نهایت فعالیتهای اقتصادی غیرقانونی. ریسکهای اول تا پنجم همگی ریسکهای اقتصادی هستند. اگر از این گزارش فراتر برویم، ریسکهای دیگری نیز خود را نشان میدهند. از جمله این ریسکها میتوان به ریسک تحریمهای بینالمللی و محدودیتهای ناشی از آن که طیف گستردهای از مباحث مالی تا خدمات را شامل میشود در کنار تنشهای منطقهای، اشاره کرد.
تورم قدرت خرید افراد را از بین میبرد و سرمایهگذاری را مهمتر از پیش میکند. موضوعی که باعث میشود سرمایهگذاران ریسک بالاتری را بپذیرند تا تورم را پوشش دهند. رکود اقتصادی نیز شرکتهای فعال در بازار سهام را با ریسک افت درآمد روبرو میکند. سایر نااطمینانیهای ژئوپلتیک و اقتصادی هم باعث نوسانات زیاد نرخ ارز و در نتیجه نوسانات بازارها و شکلگیری حباب منفی و مثبت در بازارهای مختلف مانند طلا و سهام میشوند.
مهمترین روشهای مدیریت ریسک در شرایط پرابهام
برای غلبه بر ریسکهای فعلی و مدیریت مناسب داراییها در شرایط مبهم، چند راهکار وجود دارد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
تنوعبخشی به سبد داراییها
اولین راهکاری که برای مدیریت ریسک سرمایه گذاری آنلاین باید در نظر داشته باشیم، متنوعسازی داراییها است. متنوعسازی به معنای این است که تنها روی یک دارایی متمرکز نشویم بلکه مجموعهای از داراییها با سطوح ریسک مختلف را انتخاب کنیم و آنها را در یک سبد قرار دهیم. هر چه داراییهای انتخابی کمتر با یکدیگر همبستگی داشته باشند، سبد بهتر چیده شده است. البته توجه به روحیه سرمایهگذاری و میزان ریسکپذیری و شرایط کلی بازار نیز در این زمینه اهمیت دارد.
سرمایهگذاری تدریجی
دومین مورد برای مدیریت ریسک، سرمایهگذاری تدریجی یا اصطلاحا پلهای است. گاهی بازارها در شرایطی قرار میگیرند که به نظر میرسد به کف قیمت رسیدهاند. در این حالت سرمایهگذار ممکن است با کل سرمایهاش به بازار طلا یا سهام ورود کند اما ناگهان بازار دچار ریزش بیشتری میشود و سرمایهگذار متحمل زیان میشود. در شرایط مبهم که نااطمینانی زیاد است، بهتر است در چنین شرایطی به صورت پلهای یا تدریجی سرمایهگذاری کنیم. یعنی وقتی حس کردیم قیمت دارایی ما به سطح مناسبی رسیده است، درصدی از سرمایهمان را صرف خرید کنیم. اگر بازار پایینتر رفت میتوانیم میانگین کم کنیم و دوباره پلهای وارد شویم یا اگر مطمئن شدیم بازار روند صعودی دارد، باز هم میتوانیم بخشی از سرمایه خود را وارد کنیم.
توجه به نقدشوندگی داراییها
مورد سوم که در مدیریت ریسک سرمایهگذاری باید مورد توجه ما قرار گیرد، توجه به نقدشوندگی داراییهای مورد نظر ماست. وقتی بازار با ابهام روبرو است، گاهی پیش میآید که عرضهها به حدی افزایش پیدا کنند که شاهد شکلگیری صف فروش باشیم. این موضوع اخیرا درسهام زیاد رخ داده است اما در صندوقهای سرمایهگذاری سهامی این مشکل کمتر دیده میشود. علاوه بر این، طلای فیزیکی نیز در زمانهایی مشکل نقدشوندگی دارد یا با مسایلی مانند اجرت و هزینههای جانبی روبرو میشود. این در حالی است که صندوقهای طلا راحتتر نقد میشوند و ظرف یک روز کاری پول را به حساب فرد واریز میکنند. در نهایت، میتوان به صندوقهای درآمد ثابت اشاره کرد که هم درجه نقدشوندگی بالایی دارند و هم بسیار کمریسک هستند. ترکیبی از سه دارایی فوق، میتواند یک سبد دارایی مناسب ایجاد کند.
پرهیز از تصمیمهای هیجانی
تصمیمات هیجانی یکی دیگر از مواردی هستند که در مدیریت ریسک باید مورد توجه قرار گیرند. گاهی اوقات نوسانات باعث میشوند سرمایهگذاران از ترس زیان یا برای حفظ سود تصمیماتی بگیرند که بهینه نیست و دارایی خود را در زمان و قیمتی نامناسب بفروشند. در مورد خرید هم چنین موضوعی پیش میآید. پرهیز از چنین تصمیماتی راهی برای مدیریت ریسک سرمایهگذاری است. یکی از راهکارهای غلبه بر این مورد، استفاده از سرمایهگذاری آنلاین و غیرمستقیم مانند صندوقهای سرمایهگذاری است.
سرمایه گذاری در بورس و صندوق ها در زمان ریسک های بالای جهانی و منطقه ای
وقتی ریسکهای منطقه و دنیا بالا میروند، راهکارهای مدیریت سرمایه بیش از پیش بر مبنای مدیریت ریسک قرار میگیرند. صندوق درآمد ثابت و صندوق مختلط دو گزینه هستند که در کنار خرید سهام و طلا به سرمایهگذاران کمک میکنند تا بازدهی و ریسک خود را متعادل نگه دارند. صندوق درآمد ثابت به دلیل این که عمده دارایی خود را صرف سرمایهگذاری در مواردی مانند اوراق مشارکت، سپرده بانکی، گواهی سپرده بانکی، اوراق خزانهداری و سایر اوراق درآمد ثابت کمریسک سرمایهگذاری میکند، ابزار مناسبی برای کاهش ریسک سرمایهگذاری در شرایط پرابهام این روزها است. صندوق مختلط نیز به دلیل ترکیب دارایی تغییرپذیر که به مدیر صندوق اجازه میدهد بین سهام و اوراق درآمد ثابت توازن ایجاد کند، برای سرمایه گذاری به عنوان گزینه کم ریسک مناسب است. اضافه بر این نوعی از صندوق مختلط هم وجود دارد که به شرط رعایت دوره ماندگاری، اصل سرمایه افراد را تضمین میکند.
سرمایه گذاری در طلا در زمان ریسک بالای جهانی و منطقه ای
سرمایهگذاری در طلا وقتی ریسکهای منطقهای و جهانی بالا باشند، گزینه مناسبی است. طلا سابقهای تاریخی برای حفظ ارزش دارایی در زمان تورم دارد. با این حال، برای سرمایهگذاری در طلا باید به چند نکته مانند زمان ورود و شرایط کلی دنیا توجه کرد. علاوه بر این، طلا ممکن است گاهی در شرایط تنش شدید رشد زیاد ی نکند اما در میانمدت و بلندمدت آن را جبران کند. به همین دلیل خوب است همیشه بخشی از پرتفوی شما در شرایط ریسکی در طلا سرمایهگذاری شده باشد.
سرمایه گذاری در ارز دیجیتال در زمان ریسک بالای جهانی و منطقه ای
بازار ارزهای دیجیتال در زمان ریسکهای بالای دنیا چندان جذاب نیست و توصیه نمیشود. معمولا این داراییها که سطح ریسک بالاتری نسبت به سایر داراییها دارند، در شرایطی که تنش بالا باشد با خروج پول و افت ارزش روبرو میشوند. تنها نوسانگیران حرفهای میتوانند از این شرایط استفاده کنند.
چرا سرمایهگذاری آنلاین مدیریت سرمایه را سادهتر کرده است؟
در سالهای اخیر، سرمایهگذاری آنلاین به دلایلی باعث سادهتر شدن و تسهیل مدیریت سرمایه شده است. از جمله این دلایل میتوان به تنوع بالای ابزارهای موجود، امکان سرمایهگذاری آسان با مبالغ کم، از بین بردن هزینههای جانبی و پایین آوردن کارمزدها به خصوص در مورد خرید طلا و در نهایت بهرهگیری از مدیریت تخصصی و حرفهای اشاره کرد.
دیدگاه