زلزله رودبار، درسی که نباید فراموش شود | مسئولیت ما تنها یادآوری آن حادثه نیست

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، دکتر محمد باقری هره‌دشت به بهانه سالروز زلزله تلخ ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ رودبار و منجیل در یادداشتی نوشت:

سی ‌و یکم خرداد، یادآور یکی از تلخ‌ترین روزهای تاریخ معاصر ایران است. روزی که زمین در رودبار و منجیل لرزید و هزاران خانواده را داغدار کرد. زلزله سال ۱۳۶۹ گیلان تنها یک حادثه طبیعی نبود، هشداری بزرگ بود که نشان داد شدت خسارت‌های انسانی و اقتصادی در بسیاری از موارد نه صرفاً محصول قدرت زمین‌لرزه، بلکه نتیجه میزان آمادگی ما در ساخت ‌و ساز ایمن است.

این زمین‌لرزه جان ده‌ها هزار هموطن عزیز را گرفت و بخش وسیعی از زیر ساخت‌ ها، واحد های مسکونی و تأسیسات عمومی را ویران کرد. اما در دل این فاجعه، یک درس مهم برای کشور شکل گرفت، اینکه توسعه پایدار بدون توجه به ایمنی ساختمان ‌ها و تاب ‌آوری شهری امکان ‌پذیر نیست.

امروزه ثابت شده است که زلزله انسان‌ها را نمی‌کشد، ساختمان‌ های نا ایمن جان انسان ‌ها را می‌گیرند. از همین رو، رعایت مقررات ملی ساختمان و پایبندی به اصول مهندسی، یکی از مهم‌ ترین سرمایه ‌گذاری ‌ها برای حفظ جان شهروندان محسوب می‌شود. ساختمان ایمن تنها یک سازه نیست، ضامن امنیت خانواده‌ ها، استمرار فعالیت ‌های اقتصادی و پایداری اجتماعی در شرایط بحران است.

در همین راستا، آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله، مجموعه‌ ای از الزامات فنی را برای طراحی و اجرای سازه ‌های مقاوم در برابر زمین ‌لرزه ارائه می‌کند. تجربه ‌های داخلی و بین‌المللی نشان داده است هر چه این ضوابط دقیق‌ تر اجرا شوند، میزان تلفات جانی و خسارت ‌های مالی ناشی از زلزله به شکل چشمگیری کاهش می‌یابد.

یکی از مهم ‌ترین دستاورد های پس از زلزله رودبار و منجیل، توجه جدی کشور به نظام‌مند کردن فرآیند ساخت ‌و ساز بود. در همین مسیر، قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در سال ۱۳۷۴ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و سازمان نظام مهندسی ساختمان با هدف ارتقای کیفیت ساخت ‌و ساز، توسعه دانش فنی، نظارت بر اجرای مقررات ملی ساختمان و صیانت از حقوق مردم تأسیس شد.

حضور مهندسان متخصص در فرآیند طراحی، نظارت و اجرای ساختمان‌ ها، کنترل کیفیت مصالح و اطمینان از رعایت مقررات ملی ساختمان، زنجیره ‌ای از اقدامات پیشگیرانه را شکل می‌دهد که نتیجه آن افزایش ایمنی شهرها و کاهش آسیب ‌پذیری جامعه است.

امروز، بیش از سه دهه پس از زلزله رودبار، مسئولیت ما تنها یادآوری آن حادثه نیست، بلکه تبدیل آن تجربه تلخ به فرهنگ ایمنی و مطالبه عمومی برای ساخت ‌و ساز اصولی است. آینده شهرهای ما در گرو احترام به دانش مهندسی، اجرای دقیق قوانین و تقویت نظارت‌های حرفه ‌ای است.

در سالروز این فاجعه ملی، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره جان‌باختگان زلزله رودبار و منجیل، بار دیگر بر ضرورت رعایت مقررات ملی ساختمان، حمایت از نظارت‌ های تخصصی و توجه به اصول تاب ‌آوری شهری تأکید می‌کنیم. امنیت شهروندان، سرمایه‌ای نیست که بتوان در آن مصالحه کرد، این حق مسلم هر خانواده ایرانی و مسئولیت مشترک همه ارکان مدیریت شهری، مهندسان و سازندگان است.