بیخوابی شبانه؛ چه زمانی پای اختلالات روانپزشکی در میان است؟
بیخوابی شبانه یکی از انواع اختلالات خواب است که میتواند زندگی افراد را مختل سازد. این اختلال برای برخی افراد مشکل موقتی است و برای برخی دیگر یک اختلال مرتبط با سلامت روان در نظر گرفته میشود.
بیخوابی شبانه یکی از انواع اختلالات خواب است که میتواند زندگی افراد را مختل سازد. این اختلال برای برخی افراد مشکل موقتی است و برای برخی دیگر یک اختلال مرتبط با سلامت روان در نظر گرفته میشود. در واقع، حدود نیمی از افرادی که به بیخوابی شبانه مبتلا هستند، یک اختلال روانپزشکی یا روانشناسی نیز دارند. البته، ارتباط میان اختلالات روانپزشکی و بیخوابی پیچیده است. کارشناسان معتقدند که بیخوابی بر سلامت روان فرد تأثیر میگذارد اما سلامت روان نیز میتواند خواب افراد را مختل سازد. در این مطلب، درباره ارتباط بیخوابی شبانه و مشکلات سلامت روان یا اختلالات روانپزشکی میخوانید.
علائم بیخوابی ناشی از مشکلات روانپزشکی
در صورتی که بیخوابی زندگی شما را مختل کرده باشد، میتوانید به یک دکتر اعصاب و روان تهران یا پزشک متخصصی در شهر محل زندگی خود مراجعه کنید. با مراجعه به مطب متخصص اعصاب و روان نیز ابتدا علت بیخوابی شما توسط او ارزیابی میشود چون بیخوابی و اختلالات روانی معمولا با هم اتفاق میفتند. بیشتر افراد مبتلا به مشکلات سلامت روان دچار بیخوابی هستند و حدود یکسوم افرادی که گرفتار بیخوابی مزمن هستند، به یکی از اختلالات روانپزشکی یا سلامت روان مبتلا شدهاند.
افراد مبتلا به بیخوابی نمیتوانند بهخوبی بخوابند. همچنین، در طول روز علائمی را از خود نشان میدهند که ممکن است با علائم اختلالات مختلف روانپزشکی مرتبط باشند. برخی از این علائم عبارتاند از:
· تحریکپذیری
· ناتوانی در انجام امور اجتماعی، تحصیلی یا شغلی
· کمبود انرژی و انگیزه در فرد
· پرخاشگری
· بیشفعالی
· نداشتن تمرکز کافی برای انجام امور زندگی
· تغییر خلقوخو
در برخی مواقع، مختصصان روانپزشکی یا اعصاب و روان نمیتوانند بگویند که این اختلالات موجب بیخوابی فرد شدهاند یا بیخوابیهای شبانه او علت ایجاد این مشکلات سلامت روان است.
اختلالات روانپزشکی مؤثر در بیخوابی
همانطور که اشاره شد، در برخی موارد، بیخوابی شبانه و اختلالات روانپزشکی ارتباط مستقیمی با یکدیگر دارند. در ادامه، با اختلالاتی که در بیخوابی شبانه نقش بسزایی دارند، آشنا میشوید.
۱. افسردگی
بیخوابی شبانه یکی از ویژگیهای اصلی افسردگی است. حدود ۹۰٪ از افراد مبتلا به این اختلال روانپزشکی با مشکلات خواب مواجه هستند. اختلالات خواب همچون سایر مشکلات روانی، خطر ابتلا به افسردگی را افزایش میدهد و ابتلا به افسردگی میتواند داشتن یک خواب باکیفیت را به چالشی مهم در زندگی فرد تبدیل کند. افراد مبتلا به افسردگی علائمی دارند از جمله:
· ناامیدی یا غم
· تحریکپذیری بالا
· تغییرات وزنی
· خستگی،
· احساس شکست، گناه و بیارزشی
· مشکلات حافظه و تمرکز
افرادی که روانپزشک افسردگی را در آنها تشخیص میدهد، اغلب از بیخوابی شکایت میکنند. همچنین، تحقیقات نشان میدهند که کیفیت خواب افراد میتواند وضعیت افسردگی آنها را بدتر کند.
۲. اختلالات اضطرابی
بیشتر افراد مبتلا به اختلالات اضطرابی با اختلالات خواب مواجه هستند. بسیاری از افراد نگرانی یا اضطرابهایی درباره عوامل استرسزای زندگی دارند که گاهی اوقات، خواب آنها را مختل میسازد. البته، اختلالات اضطرابی از این نظر متفاوت هستند که موجب نوعی ترس و نگرانی شده که برطرف نمیشود. این نگرانیهای حل نشده نیز ممکن است در طولانیمدت بر توانایی فرد برای داشتن یک خواب خوب شبانه تأثیر بگذارند و کار، تحصیل و روابط شخصی او را با مشکلات جدی مواجه سازند. از جمله اختلالات اضطرابی که موجب بیخوابی شبانه میشوند میتوان به اختلال اضطراب فراگیر (GAD) و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) اشاره کرد.
۳. اختلال دوقطبی
اختلال دوقطبی نوعی مشکل سلامت روان است که با تغییرات در خلقوخو، تمرکز و میزان انرژی فرد خود را نشان میدهد. افراد مبتلا به این اختلال بین دورههای افسردگی، رفتارهای هیجانزده و در برخی موارد، شیدایی در نوسان هستند. الگوهای خواب افراد در هر یک از این حالتها نیز ممکن است بسیار متفاوت باشد. تحقیقات نشان میدهند که تقریبا همه افراد مبتلا به اختلال دوقطبی با مشکلات خواب مواجه هستند و ممکن است این مشکلات به شکل بیخوابی یا خواب بیش از حد باشند.
۴. اعتیاد به مواد مخدر یا اختلال مصرف (SUD)
بیخوابی و اعتیاد به مواد مخدر اغلب با هم همراه میشوند. افراد مبتلا به بیخوابی بیش از سایرین در معرض خطر اعتیاد هستند و مشکلات خواب در افرادی که از اختلال مصرف رنج میبرند، شایع است. کارشناسان معتقدند که اعتیاد به الکل و مواد مخدر و حتی ترک آنها میتواند خواب و بیداری افراد را تحت تأثیر قرار دهد.
۵. اسکیزوفرنی
اسکیزوفرنی یک اختلال روانپزشکی است که با تغییراتی در رفتار، افکار و احساسات فرد خود را نشان میدهد. افراد مبتلا به این اختلال گاهی چیزهایی را تجربه میکنند که واقعی نیستند یا ممکن است به چیزهایی اعتقاد داشته باشند که واقعیت ندارند. مبتلایان به اسکیزوفرنی با مشکلات خواب فراوانی مواجه هستند. تحقیقات نشان داده که بخش قابل توجهی از این افراد نشانههای بیخوابی شبانه را دارند.
بیخوابی موقت یا اختلال خواب؟
آشنایی با تفاوتهای بیخوابی موقت و اختلالات خواب در بهبود کیفیت خواب افراد نقش مهمی دارد. درک این تفاوتها میتواند بر شناسایی علائم اختلالات سلامت روان و درمان آنها نیز تأثیرگذار باشد.
مهمترین تفاوت این دو مشکل به علت ایجاد آنها مربوط میشود. بیخوابی موقتی اغلب حالتی گذراست که با عوامل استرسزای زندگی روزمره مرتبط است. در مقابل، اختلالات خواب از مشکلات سلامت روان ناشی میشوند و به درمانهای تخصصی روانپزشکی یا روانشناسی نیاز دارند. شناخت علل اصلی مشکلات خواب و استفاده از راهکارهای مؤثر میتواند کیفیت خواب و زندگی افراد را بهبود ببخشد.
کلام آخر
بیخوابی اغلب با اختلالات روانپزشکی ارتباط پیچیدهای دارد. بیخوابی میتواند به اختلالات روانپزشکی منجر شود یا وضعیت آنها را بدتر کند و برعکس. بههرحال، این مشکلات میتوانند کیفیت زندگی شما را به میزان قابل توجهی کاهش دهند. بنابراین، اگر بیخوابی شبانه به مشکلی همیشگی در زندگی شما تبدیل شده، بهتر است که برای درمان آن با متخصصان اعصاب و روان مشورت کنید. در پلتفرم نوبتدهی آنلاین دکتردکتر، میتوانید بهترین متخصصان اعصاب و روان هر شهر را مشاهده کرده و برای دریافت نوبت حضوری و آنلاین اقدام کنید.
منابع:
https://www.sleepfoundation.org/insomnia/is-insomnia-a-mental-illness
https://www.longdom.org/open-access/understanding-the-different-types-of-insomnia-acute-ivsi-chronic-1100539.html
دیدگاه