هشدار هواشناسی گیلان؛ احتمال افزایش ۳۰ تا ۶۰ درصدی بارش در برخی مناطق گیلان وجود دارد
مدیرکل هواشناسی گیلان گفت: ایران در زمره ۱۰ کشور پرمخاطره جهان قرار دارد و گیلان نیز متأسفانه یکی از پنج استان پرمخاطره کشور محسوب می‌شود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، محمد دادرس، مدیرکل هواشناسی گیلان، در نشست مدیریت بحران شهرستان سیاهکل با اشاره به افزایش مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیمی، اظهار کرد: بر اساس آمار سازمان جهانی هواشناسی، حدود ۷۰ درصد تلفات جانی و ۷۵ درصد خسارات مالی ناشی از بلایای طبیعی، به پدیده‌های جوی و اقیانوسی مرتبط است.
وی افزود: ایران در زمره ۱۰ کشور پرمخاطره جهان قرار دارد و گیلان نیز متأسفانه یکی از پنج استان پرمخاطره کشور محسوب می‌شود؛ بنابراین افزایش آمادگی و برنامه‌ریزی برای کاهش خسارات ناشی از مخاطرات طبیعی باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
دادرس با اشاره به موضوع تغییر اقلیم و گرمایش جهانی گفت: تغییر اقلیم از مباحث مهم و جدی در سطح جهان است و در نشست‌های علمی و تخصصی بین‌المللی نیز دو محور اصلی شامل کاهش خسارات ناشی از تغییر اقلیم و سازگاری با شرایط جدید اقلیمی دنبال می‌شود.
مدیرکل هواشناسی گیلان ادامه داد: افزایش انتشار دی‌اکسیدکربن از دهه‌های گذشته تاکنون، به افزایش گرمایش جهانی منجر شده است. در سال ۲۰۲۴ تقریباً تمامی ماه‌های سال دمای بالاتر از یک‌ونیم درجه نسبت به سطح مبنا را تجربه کردند که یک هشدار جدی در زمینه تغییرات اقلیمی محسوب می‌شود.
وی با بیان اینکه آثار گرمایش جهانی در عرض‌های جغرافیایی ۳۰ تا ۶۰ درجه بیشتر احساس می‌شود، خاطرنشان کرد: ایران نیز در این محدوده جغرافیایی قرار دارد و ناگزیر باید ضمن کاهش آسیب‌ها، خود را با شرایط جدید اقلیمی سازگار کند.
دادرس با اشاره به پیامدهای تغییر اقلیم در کشور گفت: افزایش دما، افزایش تبخیر، کاهش ذخایر آبی و گسترش پهنه‌های خشک از جمله پیامدهای این تغییرات است که حتی زمینه ایجاد کانون‌های گردوغبار در گیلان را نیز فراهم کرده است.
وی افزود: در حال حاضر دو منشأ مهم گردوغبار در کشور شناسایی شده که یکی از آنها در محدوده البرز و دیگری در مناطق ترکمنستان و آستراخان قرار دارد و چندین کانون گردوغبار نیز در این مناطق شناسایی شده است.
مدیرکل هواشناسی گیلان با اشاره به تأثیر تغییرات اقلیمی بر استان گفت: گیلان نیز از پیامدهای تغییر اقلیم مستثنی نبوده و دست‌کم هفت سال است که با کاهش بارندگی و شرایط خشکسالی مواجه هستیم. از سوی دیگر، افزایش دما در فصل گرم سال نیز در استان رخ داده و در برخی ماه‌های سال گذشته افزایش دمای چهار درجه‌ای و در سال جاری نیز افزایش حدود ۲.۱ درجه‌ای نسبت به میانگین بلندمدت ثبت شده است.
وی با اشاره به افزایش بارش‌های حدی در گیلان اظهار کرد: در بارندگی اخیر، طی حدود دو ساعت و نیم ۸۴ میلی‌متر بارش در رشت ثبت شد و در یک بازه حدود شش‌ساعته نیز میزان بارش به بیش از ۱۱۵ میلی‌متر رسید. همچنین در رودسر حدود ۱۷۰ میلی‌متر بارش در کمتر از ۲۴ ساعت و در یکی از مناطق استان حدود ۲۹۰ میلی‌متر بارش در هفت ساعت ثبت شده است.
دادرس ادامه داد: در سال‌های گذشته نیز نمونه‌های قابل توجهی از بارش‌های شدید در استان ثبت شده است؛ به‌گونه‌ای که در آستارا ۳۲۰ میلی‌متر بارندگی طی ۲۴ ساعت و در آستانه‌اشرفیه نیز حدود ۴۴۰ میلی‌متر بارش ثبت شده است. این در حالی است که میانگین بارش سالانه کشور حدود ۲۳۰ میلی‌متر است.
وی با تأکید بر اینکه هدف از ارائه این آمار ایجاد نگرانی نیست، گفت: هدف از طرح این مسائل، افزایش آمادگی و ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی است. خوشبختانه در بارش اخیر، با مدیریت، همفکری و تعامل دستگاه‌ها، کمترین میزان چالش در سطح استان ایجاد شد و این روند باید ادامه پیدا کند.
مدیرکل هواشناسی گیلان در ادامه با اشاره به پدیده‌های اقلیمی مؤثر بر وضعیت آب‌وهوایی جهان گفت: یکی از این پدیده‌ها، نوسانات دمایی در بخش استوایی اقیانوس آرام است که می‌تواند از طریق دورپیوندهای جوی، شرایط آب‌وهوایی مناطق مختلف جهان را تحت تأثیر قرار دهد.
وی افزود: بررسی مدل‌های پیش‌بینی و داده‌های موجود نشان می‌دهد که هم‌زمانی برخی از این الگوهای اقلیمی می‌تواند شرایط خاصی را برای پاییز و زمستان ایجاد کند و احتمال وقوع بارش‌های حدی را افزایش دهد.
دادرس با اشاره به شرایط خاص اقلیمی گیلان گفت: این استان به دلیل برخورداری از منابع رطوبتی فراوان، از جمله شالیزارها، شرایط متفاوتی دارد و در برخی مواقع، ورود سامانه‌های جوی می‌تواند با دریافت رطوبت بیشتر، موجب تشدید بارش‌ها شود؛ به‌ویژه در فصل سرد سال.
وی با اشاره به تجربه بارش‌های سنگین و برف در سال‌های گذشته اظهار کرد: در برخی سال‌ها، از جمله سال ۱۳۹۸، مناطق مختلف استان با شرایط خاصی مواجه شدند و در برخی نقاط ارتفاعات استان نیز بارش برف به چند متر رسید. همین موضوع نشان می‌دهد که آمادگی و هماهنگی دستگاه‌ها پیش از وقوع حوادث اهمیت بسیار زیادی دارد.
مدیرکل هواشناسی گیلان تأکید کرد: بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، گیلان می‌تواند به میزان قابل توجهی تحت تأثیر شرایط اقلیمی جدید قرار گیرد و احتمال افزایش بارش‌های حدی در استان وجود دارد؛ بنابراین لازم است دستگاه‌های اجرایی با تعامل و هماهنگی بیشتر، آمادگی لازم را برای مواجهه با این شرایط داشته باشند.
وی با اشاره به وضعیت بارندگی استان در سال گذشته گفت: سال گذشته در سطح استان حدود ۸۴۶ میلی‌متر بارندگی ثبت شد که نسبت به سال پیش از آن ۱۹ درصد و نسبت به میانگین بلندمدت حدود ۱۵ درصد کاهش داشته است.
دادرس درباره پیش‌بینی وضعیت بارندگی پاییز امسال نیز اظهار کرد: بر اساس پیش‌بینی‌های بلندمدت، از اواخر مهر تا اواسط آذرماه احتمال وقوع بارش در استان وجود دارد. میانگین بارش نرمال در مهر و آبان به ترتیب حدود ۱۵۰ و ۱۶۰ میلی‌متر است، اما در برخی مناطق استان، به‌ویژه مناطق مرتفع، احتمال افزایش ۳۰ تا ۶۰ درصدی بارش نسبت به شرایط معمول وجود دارد.
وی خاطرنشان کرد: آنچه اهمیت دارد، نحوه توزیع زمانی بارش‌هاست؛ چراکه ممکن است مجموع بارندگی در یک دوره زمانی طبیعی باشد، اما اگر همین میزان بارش در مدت چند ساعت اتفاق بیفتد، می‌تواند به یک بارش حدی و خسارت‌زا تبدیل شود.
مدیرکل هواشناسی گیلان در پایان بر ضرورت توجه دستگاه‌های اجرایی به هشدارها و پیش‌بینی‌های هواشناسی تأکید کرد و گفت: پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت و هشدارهایی که از سوی هواشناسی صادر می‌شود باید با جدیت مورد توجه دستگاه‌های مسئول قرار گیرد تا بتوان با اقدامات به‌موقع، از بروز خسارات احتمالی جلوگیری کرد.
دیدگاه