حفاظت از سبزهمیدان رشت؛ تکلیف قانونی، نه محدودیت برای حضور مردم
طی هفتهها و ماههای اخیر، مواردی از ورود، تردد و توقف وسایل نقلیه در محدوده حفاظتی و منظر سبزهمیدان مشاهده و گزارش شده است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، در حالی که برخی، نامه یوسف سلمانخواه، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گیلان، به شهردار رشت درباره تردد و توقف خودروها در محدوده تاریخی سبزهمیدان را مخالفت با اجتماع مردم رشت تعبیر کردهاند، بررسی محتوای این مکاتبه و واقعیت میدانی، گویای موضوع دیگری است.
مدیرکل میراث فرهنگی گیلان در این نامه و در چارچوب تکالیف قانونی، از شهرداری رشت خواسته است از تردد وسایل نقلیه و هرگونه دخل و تصرف در عرصه و منظر فرهنگی و تاریخی سبزهمیدان، بهعنوان یکی از آثار ثبتشده ملی کشور، جلوگیری شود. در این نامه نه اشارهای به تجمعات شبانه شده و نه اساساً سخنی از تجمعات انقلابی به میان آمده است.
با این حال، متأسفانه شاهد شکلگیری دوگانهای میان «حفاظت از میراث فرهنگی» و «حضور و تجمع شبانه مردم» هستیم؛ آن هم در شرایط کنونی کشور که حفظ وحدت ملی و پرهیز از دوقطبیسازی، ضرورتی بیش از پیش دارد.
درباره نامه ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گیلان به شهرداری رشت پیرامون تردد و توقف خودروها در محدوده سبزهمیدان باید تأکید کرد که صیانت از عرصه و منظر آثار ثبتشده ملی، وظیفهای قانونی، تخصصی و غیرقابل اغماض است و نباید با برداشتهای غیرمرتبط از حضورهای فرهنگی، اجتماعی یا آیینی مردم در میدان شهرداری پیوند زده شود.
مجموعه سبزهمیدان رشت، افزون بر قرار گرفتن در بافت تاریخی شهر، به شماره ۳۰۲۶۱ و در تاریخ ۲۴ خرداد ۱۳۹۰ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. بنابراین حفاظت از اصالت، هویت، سیما و منظر فرهنگی این مجموعه، یک ضرورت حقوقی و مسئولیتی مشترک میان دستگاههای اجرایی، مدیریت شهری و شهروندان است.
بر اساس ضوابط و مقررات ناظر بر حفاظت از آثار تاریخی و فرهنگی ثبتشده نیز هرگونه دخل و تصرف، اقدام مخدوشکننده منظر یا فعالیتی که احتمال آسیب به عرصه و حریم اثر را در پی داشته باشد، ممنوع است و میتواند مشمول پیگیری قانونی قرار گیرد.
طی هفتهها و ماههای اخیر، مواردی از ورود، تردد و توقف وسایل نقلیه در محدوده حفاظتی و منظر سبزهمیدان مشاهده و گزارش شده است. از این رو، نامه ادارهکل میراث فرهنگی گیلان به شهرداری رشت صرفاً با هدف اجرای وظایف قانونی، حفظ سیمای تاریخی سبزهمیدان و پیشگیری از هرگونه آسیب احتمالی به این اثر ارزشمند صادر شده است.
این مکاتبه هیچ ارتباطی با تجمعات شبانه مردم، مناسبتهای اعتقادی، برنامههای فرهنگی یا حضور اجتماعی شهروندان در میدان شهرداری ندارد.
هدف میراث فرهنگی گیلان، محدودسازی زندگی اجتماعی شهر نیست؛ بلکه حفاظت از بستری است که خاطره جمعی، هویت شهری و رویدادهای فرهنگی مردم در آن شکل گرفته و میگیرد. حفظ هویت تاریخی سبزهمیدان، در حقیقت پاسداری از حق نسل امروز و فردای رشت برای برخورداری از میراثی اصیل، ارزشمند و ماندگار است.
در همین راستا، همکاری شهرداری، پلیس راهور، دستگاههای مسئول و شهروندان در اجرای ضوابط حفاظتی، میتواند زمینهساز ارتقای کیفیت فضای شهری، صیانت از سرمایههای هویتی رشت و بهرهبرداری شایسته مردم از این مجموعه تاریخی باشد.
از سوی دیگر، سوابق یوسف سلمانخواه و عملکرد ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گیلان نیز نشان میدهد که این مجموعه در مناسبتها و رویدادهای مختلف، همکاری مناسبی با برنامههای فرهنگی، اجتماعی و انقلابی داشته است؛ از جمله برگزاری مراسم بزرگداشت «آقای شهید ایران»، برنامه بیعت با رهبر انقلاب، حضور در تجمعات رشت و شهرستانها و بدرقه کاروانهای اعزامی به تهران برای تشییع پیکر امام شهید. این سوابق نیز نشان میدهد که نسبت دادن مخالفت با حضور و اجتماع مردم به این مجموعه، با واقعیت عملکرد آن همخوانی ندارد.
در پایان بار دیگر تاکید می شود که همانگونه که حفاظت از آثار ملی یک وظیفه قانونی است، حمایت از مردمی که طی ماههای گذشته با حضور شبانه در خیابانها در صحنه بودهاند نیز یک ضرورت اجتماعی است. بنابراین، شایسته است این دو موضوع در برابر یکدیگر قرار نگیرند.
دیدگاه