آبغوره و رفع عطش در فرهنگ گیلانیان
گیلانیان اعتقاددارند که آبغوره را اگر در تابستان بخورند دیگر در زمستان احساس تشنگی نخواهند کرد. برخی از گیلانیان معتقدند برای کاهش کسترول خون (چلبی خون) وشستشوی معده و صفرا و کبد خوردن آبغوره امری حیاتی بنظر میرسد. بنابه تحقیقات میدانی در گذشتههای دور گیلانیان از آبغوره بجای نوشابه در کنار سفره غذای محلی بهره میجستند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، مسعود صوفی نژاد سیویری پژوهشگر و گیلانشناس در یادداشتی نوشت:
تابستان با گرمای طاقتفرسا و در پی آن رطوبت بالا، باعث احساس تشنگی و عطش فراوان در آدمی میشود. در روستاهای گیلان، درختان انگور یا (رزدار) یا غورهدار سبز چهرهنمایی میکنند.
زمانی که میوهٔ انگور به رنگ سبز یا همان غوره میشود، باغداران روستایی محصول را میچینند و به بازارهای هفتگی و بومی عرضه میدارند. غورهٔ محلی گیلانی مصارف زیادی دارد.
از دانههای غوره در غذای محلی «غورهمسما» و آبغورهٔ خورشت استفاده میکنند. برخی از گیلانیان، میوهٔ غوره را با دستگاه دستی یا دستگاه برقی و صنعتی پیشرفته آبگیری میکنند و در ترشمزه کردن غذاها استفاده میکنند. بعضی از گیلکزبانان از آبغوره، همراه با نمک و دلار محلی (مخلوطی از سبزیجات بومی) و نعناع، در رفع تشنگی مفرط ناشی از گرمای تابستان بهره میجویند.
در بازارهای هفتگی، بویژه بازار محلی لنگرود، مردانی سالدیده که بالای سی سال در این حرفه مشغول میباشند، بانگ برمیآورند: «رفع عطش فقط آبغوره؛ تی دیل خونک بَکون؛ زندگیتر و تازه بَکون و…»
گیلانیان اعتقاد دارند که آبغوره را اگر در تابستان بخورند، دیگر در زمستان احساس تشنگی نخواهند کرد. برخی از گیلانیان معتقدند برای کاهش کُلسترول خون (چلبی خون) و شستشوی معده و صفرا و کبد، خوردن آبغوره امری حیاتی بهنظر میرسد. بنابه تحقیقات میدانی، در گذشتههای دور، گیلانیان از آبغوره بهجای نوشابه در کنار سفرهٔ غذای محلی بهره میجستند. برخی از اقوام گیل و دیلم بر این باورند که خود اقدام به گرفتن آبغوره نمیکنند؛ بلکه آبغوره را از کسبهٔ بازار میخرند و اعتقاد دارند که اگر خود غوره را آبگیری کنند، ممکن است در آن سال عزیزی را از دست بدهند و اصطلاحاً میگویند: «برای ما آبغوره آمد ندارد!…»
در این فصل از سال که گرما و نور مستقیم خورشید، همراه با رطوبت بالا، باعث خستگی و تشنگی گیلانیان میشود، آنان را برای خرید و تهیهٔ آبغوره بهسوی بازارهای بومی، بویژه در کلانشهر رشت، میکشاند.
گیلانیان روستانشین معتقدند که در فصل برداشت غوره، مقداری را برای برکتزایی و خیرات و مبرات به همسایگان میدهند که نشانهٔ فرهنگ بخشش در تمدن والای مردمان این دیار است. باغداران گیلانی در شهریور، پس از برداشت محصول غوره از درختان انگور، شاخههای فرسوده و قدیمی را میشکنند و اعتقاد دارند که با این عمل، درختان انگور به خود آمده و در سال دیگر محصول بیشتری خواهند داد. گیلان، سرزمین رویایی و پررمزوراز در کشور پهناور ایران است و جایجای آن حرفی برای گفتن دارد. گیلان را باید دید و از نو شناخت؛ زیرا که این سرزمین هنوز ناشناخته است!…
**کارمایه: تحقیقات میدانی و مشاهدات نگارنده**
دیدگاه