توزیع تخم نوغان در گیلان

آیین توزیع تخم نوغان بین نوغانداران شهرستان لنگرود با حضور استاندار گیلان برگزار شد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، آیین توزیع تخم نوغان بین نوغانداران شهرستان لنگرود با حضور استاندار گیلان، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان، نماینده مردم لنگرود در مجلس شورای اسلامی،فرماندار لنگرود، رئیس مرکز توسعه نوغانداری کشور و دیگر مسئولان کشاورزی استان و شهرستان صبح امروز پنجشنبه در لنگرود برگزار شد.

پایگاه‌ها و مراکز توزیع در ۹ شهرستان استان گیلان شامل لنگرود (شعبه شلمان و اداره نوغان)، لاهیجان، سیاهکل، آستانه اشرفیه، رشت، شفت، فومن (مزارع ۵۲۰ و ۵۷۰)، صومعه‌سرا و انزلی انجام می‌شود و نوغانداران می‌توانند از ساعت ۸ صبح با مراجعه به مراکز تعیین‌شده نسبت به دریافت تخم نوغان اقدام کنند.

عکس: ابوالفضل شکری

دیدگاه‌ها

۱ دیدگاه
  1. مسعود صوفی نژاد سیویری ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۱۱:۲۰
    ۱۲۰۱۰: جستاری برنوغان داری در گیلان مسعود صوفی نژاد سیویری _ گیلان شناس ابریشم همانند برنج وچای ؛ از محصولات عمده وشاخص گیلان است که از ( نوغن) یا پیله ابریشم توسط ( نوغان دار) یا پرورش دهنده کرم ابریشم بدست می آید.تربیت وپرورش کرم ابریشم (کلم اوریشم) از دیرباز در سرزمین گیلان؛ مرسوم بوده ونوغان داران گیلانی پس از تلاش فراوان در این راه ؛ بهترین ومرغوب ترین نوع پیله ابریشم را تولیدوصادر می کردند.خودزکو یا بقولی شودزکو در کتاب گیلان آورده است: [ گیلانیها پرورش کرم ابریشم را از زمان تورات( دوران قوم یهود) در نواحی خزر معمول داشته اند وپارچه های ابریشمی گیلان دوام بیشتری نسبت به پارچه های ابریشمی لیون( نوعی پارچه ابریشمی مرغوب خارجی) دارد.] بنا براین گفته ؛سابقه پرورش وتولید ابریشم در گیلان به گذشته های بسیار دور در تاریخ میرسد واز سویی دیگر بنا به گفته خودزکو ؛ ابریشم گیلان سرآمد ابریشم دنیا بود.رد پای سابقه دیرینه کهن تولید نخ ابریشم در گیلان؛ به وضوح در کتب تاریخی وسفرنامه های سیاحان ومورخان داخلی وخارجی دیده میشود.حمدالله مستوفی در قرن هشتم از تولید ابریشم در شهرهای رشت وفومن وتولم ولاهیجان یاد می کند.بنا براسناد تاریخی در عصر ایلخانیان؛ ابریشم ناب ومرغوب گیلان خریداری وبه کلانشهرهای تبریز وسلطانیه وارد میشد واز آنجا به کشورهای سوریه وعثمانی( ترکیه کنونی) صادر می گردید.اوج رونق ابریشم گیلان در دوران عصر صفویه بود.در سال ۱۵۶۷ میلادی؛ تاجر وبازرگان معروف انگلیسی به نام ( ادوارز) مامور خرید ابریشم در گیلان شد.در کلانشهر رشت بعنوان دروازه تجارت اروپا ؛ اقدام به برپایی تجارتخانه کردو به خریدن ابریشم مرغوب گیلان مبادرت ورزید.استاد زنده یاد محمد ولی مظفری کجیدی در کتاب شعر گیلکی ( نوغان دار) سختی ها ومشکلات پیش روی حرفه تربیت وپرورش کرم ابریشم را در قالب زبان شرق گیلان بیان داشته که گویای مشقت های حرفه نوغان داری در گیلان بعنوان سرزمین ابریشم است. در مطلع منظومه گیلکی نوغان دار آمده:[ شرم دار چکل نیشتم ؛ هیسم صحرا ؛ نوغان دارم نوغان دار و....]جای تردیدی نیست که گیلانیان بواسطه حرفه نوغان داری در باغها ومحوطه خانه های روستایی چند غرس درخت توت( توته دار) می کاشتند تا بلکه از برگهای ان بعنوان تغذیه وخوراک کرمهای ابریشم استفاده کنند .روستای توت کله بدلیل کاشت فراوان درختان توت در شرق گیلان ؛ بمعنای (ابادی درخت توت)؛ شاهدی براین ادعاست.نوغان داری در گیلان ؛ حرفه ای در کنار کار پرمشقت کشاورزی؛ راهی برای تامین معیشت خانواده بود. گیلانیان تخم نوغان را از اداره کشاورزی شهر خود تهیه می کردند.یک واحد تخم نوغان در اصطلاح گیلکی به ( لو یا باب) معروف است که هفده گرم وزن داشته واز آن ۱۸ الی ۲۰ هزار (کرم یا لارو )بوجود می آید.خوراک اصلی کرم ابریشم برگ درختان توت است که در گیلکی به آن ( خال) گفته میشود.هر گیلانی در محوطه خانه خود برای تربیت وپرورش سنتی کرم ابریشم؛ مکانی را از چوب وکاه بر چهار پایه بلند چوبی و شبیه انبار برنج( بج انبار) ومانند ( کوتام یا کتام) ولی کوچکتر از ان احداث می کند.گاهی برخی از روستاییان نوغاندار بزرگ در باغات درختان توت در وسط محوطه اقدام به درست کردن انبار نگهداری کرم ابریشم یا تلمبار یا تلنبار می کنند که در نوع معماری بومی خود قابل تعمق وتدقیق است.تلمبار بگونه ای طراحی میشود که جریان هوا بخوبی از ان عبور می کند وسرپوشیده ومحفوظ در مقابل گرما وسرمامیباشد .معماری این انبارها به شکلی است که هیچ حیوان موذی اعم از موش یاپشه ومگس وسایر حیوانات از جمله مار وگربه و... نمی توانند وارد تلمبار شوند؛ زیرا که اگر وارد شوند کرمها را می خورند ویا فضای تلنباررا آلوده وکرمهای ابریشم رادچار عفونت می کنند.یک (لو یا باب) ؛ از ابتدا تا روز هشتم به ۶۰ متر مربع جا نیاز دارد.کرمهای ابریشم در ۴۰ طبقه با ارتفاع دو سانتیمتر وعرض پنجاه سانتیمتر ودر طول یک متر داخل تلنبار قرار می دهند.تلنبار باید خنک وعاری از آلودگی و دود وگرما وسرمای سخت وطاقت فرسا باشد.نخستین اصل تربیت وپرورش کرم ابریشم ایجاد فضای مناسب برای تنفس کرمهای ابریشم در تمبار است.کرمهای ابریشم به شکل تخم وکرم وعروسک به پروانه تبدیل میشوند.پس از باروری پروانه ماده که پانصد الی ششصد تخم می گذارد تا چیدن برگهای توت دار در جعبه های تفریق( جعبه مقوایی یا چوبی با عمق چهار تا شش سانتی متر) قرار می دهند واز یکدیگر جدا میسازند.زمانی که کرمها از پوست خود بیرون می آیند بمدت ۳۳ الی ۳۶ روز از برگ توت تغذیه می کنند وبه کرمهای بزرگتر تبدیل میشوند وسپس به دور خود پیله می بندند.دوهفته بعد بصورت پروانه خارج می گردند.وقتی کرم بزرگتر میشود؛ مایع بیشتری برای تهیه ابریشم از خود بیرون می دهد.این مایع نزدیک معده اش قرار داردو مانع تغذیه ان میشود.بنا براین در جستجوی ان است که خود را از این مانع خلاص کند.وقتی مایع از ان خارج میشود ؛ در مجاورت هوا جامد شده وبه ابریشم تبدیل میشود.بدین ترتیب کرم ابریشم در ۳ هزار متر ابریشم پیچیده وپیله را تشکیل می دهد.از مهم ترین مشکلات پیش روی کار نوغان داری ؛ آفت کرم ابریشم بوده که در گیلکی به آن ( نوقل) گفته میشود.نوقل باعث انجماد کرم پیله ابریشم می گردد.شاعر گیلکی سرا در این زمینه با اشاره به سختی کار در گیلان سروده است : [ ارا ؛از ظلم میر آب( مسوول توزیع اب انهار کشاورزی) چور بوبوسته می بجار/ اورا، یکسره نوقل هشتا تلمبار آق دایی= اینطرف از جور وظلم وبی عدالتی میراب؛ شالیزارم بدون آب وبلا زرع شده ومحصول نداده است/ در انطرف نوقل( آفت کرم ابریشم) به تلمبار ( محل پرورش کرم ابریشم ) زده وکار نوغان داری را مختل کرده است آقا دایی!... ناگفته نماند در شرق گیلان؛ نوغانداران حرفه ای؛ مراحل پوست اندازی یا خواب ابریشم را در چهار مرحله از جمله : خواب ؛ دو خواب ؛ سه خواب وتاب ؛برمی شمارند.نوغان داران گیلانی از پیله نامرغوب که پرواته از ان فرار کرده ؛( لاس وکج) تهیه می کنند.گیلانیان تارهای پیله را توسط ( کج دوک) به نخ ابریشم تبدیل می کنند.نوغان داری از جمله شغل های ظریف وحساس در امر تولید است ونیاز به مراقبت ویژه وصرف وقت وهزینه دارد؛ ولی سود حاصله از ان نوغاندار گیلانی را راضی نگاه می دارد.شهرستان آستانه اشرفیه در شرق گیلان؛ مرکز دادوستدپیله ابریشم در گیلان است.گیلان روزگاری سرزمین ابریشم مرغوب دنیا بود ؛ بهمین دلیل در شهرهای چالوس ورشت شاهد ساخت وبرپایی مدرن ترین کارخانه حریربافی در خاور میانه بودیم.در گذشته برای بافتن چادر شب ( چادر شو قاسم آبادی) از نخ مرغوب ابریشم گیلان بهره می گرفتند . در حال حاضر الیاف مصنوعی جایگزین ابریشم خالص گردیده است.روزگاری گیلان خاستگاه تولید ابریشم جهان بود ؛ براثر تورم ونبود امکانات ونقص روشهای سنتی وعدم آموزش همگانی ونبودحمایت لازم از نوغان داران شاهد روند رو به افول این محصول گرانبها در سرزمین ابریشم های مرغوب گیلان هستیم ؛ امید که چاره ای اساسی در این زمینه اندیشیده شود. کارمایه ها: کارکرد سیاسی واقتصادی گیلان در عصر صفوی_ دکتر محمد شور میج گیلان در گذر زمان_ فخرایی گیله گپ_ فریدون نوزاد روستای قاسم آباد_ دکتر عسگری خانقاه مشاهدات وتحقیقات میدانی از نوغاندارن شرق گیلان.
دیارمیرزا نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد، منتشر نخواهد کرد.
  • از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد.
  • لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید.
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
  • در صورت وارد کردن ایمیل خود، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید.

دیدگاه خود را بنویسید

اخبار ویژه