همکاری با گروههای مردمنهاد: حلقه مفقوده چالش سگهای بلاصاحب در فومن
نمیتوان به راحتی و به صرف بیان مشکل مبرم سگهای بلاصاحب، صحت و اثرگذاری مثبت عملکرد شهرداری فومن یا هر متولی دیگر در پاسخ به این مشکل را تضمینشده دانست؛ چالشهای زیادی وجود دارد که نیازمند بحث و تبادل نظر است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، مسئله حضور سگهای بلاصاحب در سطح و اطراف شهر فومن مدتی است که به چالشی برای شهروندان و همچنین مسئولین این شهرستان تبدیل شده است.
رسیدگی به این چالش و درخواست برای کاهش حضور سگهای بلاصاحب در سطح شهر در ابتدای امر منطقی و بایسته به نظر میرسد، اما نتایج فعالیتهای میدانی تاکنون نشان داده محدودیتها و چالشهایی جدی در مقابل دستاندرکاران این امر وجود دارد به صرف جمع آوری سگها، چه از طریق جابجایی و انتقال و چه کشتار که قطعاً اقدام بیرحمانه و نادرست است، به رفع این چالش در فومن منجر نشده است.
بخش اعظم انتقادها، حملات و مطالبات، شهردار محترم فومن را نشانه گرفته است؛ مدیری که بیش از هر کسی مسئول پاسخگویی به انتظارات مسئولین قضایی و شهروندان در این رابطه است و بیشک تلاش زیادی نیز در این راستا انجام داده است که در جای خود قابل تقدیر است.
اما در واکنش به عملکرد شهردار فومن، چند نکته اساسی وجود دارد که باید به شیوه منطقی و با نیت خیرخواهانه مطرح شود و مورد بحث قرار بگیرد تا به جای ایجاد هیاهوی غیرسازنده، شاید راهکاری برای رفع این چالش پدید آورد.
باید آگاه بود که نمیتوان به راحتی و به صرف بیان مشکل مبرم سگهای بلاصاحب، صحت و اثرگذاری مثبت عملکرد شهرداری فومن یا هر متولی دیگر در پاسخ به این مشکل را تضمینشده دانست؛ چالشهای زیادی وجود دارد که نیازمند بحث و تبادل نظر است.
اول اینکه، علیرغم گزارشات شهردار درباره جمعآوری، عقیمسازی و واکسیناسیون سگها، هیچ تضمینی وجود ندارد که این اقدامات بهصورت اصولی و با نظارت دقیق انجام شده باشد. نگاهی کلی به سطح شهر فومن، در تایید مشاهدات و گزارشات گروههای مردمنهاد حاکی از آن است که در برخی موارد، علیرغم تلاش صادقانه شهرداری، سگهای سالم و واکسینه شده با حیوانات بیمار و واکسینهنشده جایگزین شدهاند؛ موضوعی که نشاندهنده نیاز به بهبود سیاستگذاری، مدیریت و تقویت نظارت بر عوامل اجرایی زحمتکش شهرداری است. این جایگزینی نادرست، خود نمونهای از آسیبهای ناشی از اقدامات غیرتخصصی است و برخلاف انتظار عمومی و نیت خیر شهردار فومن میباشد.
دوم، همکاری مسئولین و بهویژه شهرداری با نیروهای متخصص و گروههای مردمنهاد که در عمل، تجربه و آموزش کافی در زمینه مدیریت حیوانات بلاصاحب دارند، بسیار محدود و ناکافی است. در حالی که شهردار بر «اصولی بودن عملیات» تأکید دارد، در عمل شاهد کمتوجهی به مشورت با افرادی هستیم که تجربه میدانی و دانش فنی دارند. این امر باعث شده اقدامات شهرداری از یک برنامه عملیاتی کارآمد فاصله بگیرد؛ چیزی که اطمینان داریم شهردار خواهان آن نیست. به طور قطع نیروهای مردمنهاد آماده ارائه تجربیات و همکاری تنگاتنگ با متولیان امر جهت پاسخگویی بهتر به این چالش هستند.
سوم، مسئله سگهای بلاصاحب در فومن یک چالش پیچیده و چندوجهی است که نمیتواند به طور صرف با جمعآوری سطحی و موقت حل شود. شهرداری، تحت فشار چندجانبه چه از سوی دستگاههای قضایی (برای انجام تکالیف قانونی) و افکار عمومی (برای رفع مشکل به صورت اصولی و انسانی)، اقداماتی انجام میدهد که متاسفانه گاه موجب تشدید مشکلات شده و حضور سگها را در سطح شهر به جای کاهش، به شکل غیرمنظم و خطرناک بازتولید میکند. در این شرایط، نبود یک برنامه کارشناسی و هماهنگی سازنده با گروههای مردمنهاد، خطای راهبردی مهمی است. این قابل درک است که دادستان محترم شهرستان فومن با مطالبات مستمر مردم در این زمینه مواجه است و با نیتی خیر، خود را مکلف به پاسخگویی شایسته به آنها میداند، اما ضرورت دارد که به منظور اقدام صحیح و موثر، به فراهم آوردن بستر قانونی برای بهرهگیری از بهترین نیروهای کارآزموده و عملیاتی در میان گروههای مردمنهاد در فومن کمک کند و بهویژه، پذیرای پیشنهادات دلسوزانه آنها باشد. با جذب افراد باتجربه و اعتماد به آنها، تاثیرگذاری این سیاستها در فومن افزایش خواهد یافت.
چهارم، اگرچه بسیاری از انتقادها و حساسیتهای شهروندان در فضای مجازی درباره حضور سگها، ریشه در نگرانی واقعی دارد و قابل احترام است، اما متاسفانه بخش قابلتوجهی از آن نیز ناشی از جوسازی و اغراض افراد حیوانستیز و غیرمتخصص در فضای مجازی است. متولیان امر باید پیش از هر تصمیم، صبورانه با متخصصترین نیروهای مردمی که تجربه عملی و آموزش کافی دارند مشورت کنند و اجازه ندهند سیاستهای شتابزده، امنیت و سلامت شهروندان و همچنین حیوانات که آنها نیز مخلوق خداوند هستند و حق حیات دارند را به خطر بیندازد.
واقعیاتی در مورد گیلان و بهویژه شهر فومن وجود دارد که نمیتوان آنها را نادیده گرفت: شرایط آب و هوایی و جغرافیایی گیلان، نزدیکی شهرها به مناطق روستایی، بافت بخصوص شهر فومن، انتقال سگها از بیرون به داخل شهرستان، تحولات فرهنگی و تغییر در نحوه نگرش به حیوانات و دلایل دیگر باعث میشود به طور مستمر شاهد حضور سگهای بلاصاحب در این شهر باشیم؛ مسئلهای که قابل پاکسازی نیست، اما امکان مدیریت آن وجود دارد.
روشن است که شهردار فومن درخصوص این موضوع از همه جهت تحت فشار است و این قابل درک است. اگرچه وی صادقانه تلاشهایی انجام میدهد که بخشهای صحیح آن باید مورد حمایت قرار بگیرد، اما باید آگاه باشد که این فشار به بهانهای برای اقدامات غیرکارشناسانه و مشکلآفرین تبدیل نشود.
در نهایت، پیششرط رسیدگی به مشکلات و رسیدن به راهکار پایدار، ایجاد رابطه سازنده و مستمر میان دادستانی، فرمانداری، شهرداری و گروههای مردمنهاد و بهویژه رعایت اصول علمی و عملیاتی در جمعآوری سگها با نظارت افراد متخصص، تحت حمایت قانونی و تامین مالی کافی است. بدون این هماهنگی، عملکرد شهرداری نهتنها کارآمد نخواهد بود، بلکه میتواند خود عامل ایجاد آسیبهای بیشتری در شهر شود؛ چیزی که نه دادستان و مسئولین فومن خواستار آن هستند و نه مردم یا گروههای مردم نهاد منتظر آن.
سعید خاوری نژاد
دیدگاه