اظهارات یک جامعه شناس:

آزادارمکی: ایران به دوران جمهوری سوم وارد شده است | ضرورت بازنگری در مکانیزم نظارت استصوابی

به نظر می‌رسد ما در حال ورود به «جمهوری سوم» هستیم. اگر بخواهیم این دوره را به صورت تاریخی تقسیم‌بندی کنیم، می‌توان گفت جمهوری اول از ابتدای انقلاب تا سال ۱۳۸۸ (اعتراضات سال۸۸) ادامه داشته است. جمهوری دوم از سال۸۸ تا قبل از جنگ ۴۰ روزه به طول انجامیده است و طلیعه جمهوری سوم هم از زمان رهبری جدید تا وقت معلوم خواهد بود.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، تقی آزاد ارمکی – جامعه شناس به روزنامه اعتماد گفته است:

* جنگ40روزه تکانه‌ای عظیم در حیات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران ایجاد کرد و شهادت رهبری، دوره جدیدی را در کشور آغاز کرد. این دوره تازه، ویژگی‌های عمده‌ای دارد: اول) تقویت جنبه جمهوری و مدنی: اسلام در دو دوره اول تثبیت شده است و اکنون نیاز داریم بال دوم، یعنی جنبه جمهوری و مدنی نظام را تقویت کنیم. دوم) پذیرش اقتضائات اجتماعی و منطقه‌ای: تحولات جدید، مسائل جنگ، منطقه و نحوه رویارویی با دشمن، نگرش‌ها را تغییر خواهد داد. سوم) تغییر نگرش به دشمن: دشمن دیگر نمادی دور از امپریالیسم نیست، بلکه در منطقه حضور دارد و قابل مذاکره و معامله است. این امر نیازمند دیپلماسی پویاست. چهارم) به حاشیه رفتن بنیادگرایی: گروه‌های رادیکال بنیادگرا صدا خواهند داشت، اما نقش تعیین‌کننده نخواهند داشت و به اندازه وزن واقعی خود مسوولیت خواهند پذیرفت. اینگونه نخواهد بود که اقلیت سیاسی، سرنوشت اکثریت را تعیین کند. مجموعه این عوامل، مختصات ظهور «جمهوری سوم» در ایران است و حکمرانی باید با این تحولات همراه شود.

*حکمرانی باید از نگاه از بالا به پایین و دوگانه‌سازی «خودی-بیگانه» دست بردارد و حقوق ملت را در دستور کار خود قرار دهد. کسی می‌تواند حکومت کند که در سازه دموکراسی و رقابت آزاد، با مشارکت نیروهای اجتماعی که جمهوری را قبول دارند، رأی اکثریت را کسب کند و عاملیت عمده اجتماعی را در ترکیب «دموکراسی و توسعه» به عهده بگیرد.

*همه مواردی که در «جمهوری دوم» اختلال ایجاد می‌کرد، باید در «جمهوری سوم» اصلاح شوند. مثلا مکانیزم نظارت استصوابی باید مورد بازنگری جدی قرار گیرد. دوم اینکه تنوع دیدگاه‌ها و مدیریت تعارضات درون ساختار نظام مدیریتی کشور باید مورد پذیرش قرار بگیرد. پایان دادن به مدیریت دوگانه، یکی دیگر از ضرورت‌های اصلاحی است. وجود نهادهای موازی مانند شورای عالی فضای مجازی، شورای عالی انقلاب فرهنگی در کنار مجلس و دولت، منجر به مداخله و تداخل در تصمیم‌گیری‌ها می‌شود. این نهادها باید اصلاح شوند و حتی اصل وجودی‌شان بازنگری شود. محصول این اصلاحات، یک بازنگری «تکنوکراتیک-بروکراتیک» در سازماندهی حیات اداری «جمهوری سوم» خواهد بود.

*باید پالایشی در سطح پایین در این دوره صورت گیرد تا «جمهوری اسلامی سوم» از نمونه‌های قبلی متمایز و ارتقایافته‌تر شود. در غیر این صورت، اگر ساختارها و تفکرات مشابه قبل باشند، «جمهوری سوم» متولد نخواهد شد. همانطور که گفتم، جمهوری اول تا سال ۶۸ و جمهوری دوم تا سال ۸۸ بود و اکنون وارد دوره جدیدی شده‌ایم که نیاز به کنار گذاشتن مواردی دارد که کارایی نظام را کاهش می‌داد.

*در جمهوری سوم، کسانی که دغدغه «توسعه» و «دموکراسی» دارند، توجه‌ها را در فضای سیاسی جلب می‌کنند. واقع آن است که معنای روتین «راست» و «چپ» کمرنگ شده و در مقابل، «طرفداران دموکراسی-توسعه» و «مخالفان آن» برجسته می‌شوند. در واقع طرفداران دموکراسی و توسعه ذیل جریان چپ و مخالفان توسعه و دموکراسی ذیل محافظه‌کاران دست راستی قرار می‌گیرند. دسته‌بندی‌های «اصولگرا- اصلاح‌طلب» نیز به معنای چگونگی دستیابی به قدرت، بی‌معنا خواهد شد.

*نیروهای سیاسی باید حرفی برای گفتن در جامعه داشته باشند و صورت‌بندی آنها باید در راستای دموکراتیک کردن یا توسعه‌گرایی جامعه باشد، زیرا دو چالش عمده ایران در آینده، «توسعه» و «دموکراسی» است. به باور من، گروه‌های سیاسی بر اساس این دو محور صورت‌بندی خواهند شد: طرفداران توسعه و مخالفان توسعه. شاید در نهایت شاهد دو حزب باشیم که یکی مدافع توسعه و دموکراسی و دیگری مخالف آن باشد. رابطه بین دموکراسی و توسعه، رفت و برگشتی است. کشور ما در هر دو حوزه با توقف طولانی مواجه بوده است.

دیدگاه‌ها

۴ دیدگاه
  1. ناشناس ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۳:۱۳
    جمهوری اسلامی با ایستادگی بی‌امان، پرچمدارِمکتبی است که طبق کلام نورانی امیرالمؤمنین (ع) که می‌فرمایند: «خُضِ اَلْغَمَرَاتِ إِلَی اَلْحَقِّ حَیْثُ کَان»؛ برای حق به هر دشواری تن ده ، هر کجا و هر چه باشد.(غرر الحکم، ج۱، ص۱۳۰) مؤمن را به غوطه‌وری در سختی‌ها برای رسیدن به حق و مرزبندی قاطع و بیزاری عملی از اهل باطل» (بَائِنْ مَنْ فَعَلَهُ بِجُهْدِکَ؛ نامه۳۱ نهج‌البلاغه) فرا می‌خواند- پیروزی نهایی حق بر باطل را قطعی کرده است. این مکتب، با استوار ساختن بنای خود بر سازش ‌ناپذیری مطلق با استکبار و پایبندی بی‌قید و شرط به آرمان‌های الهی، راه رسیدن به حق را در میان امواج سهمگین توطئه‌ها هموار ساخته است. «این آغاز یک عصر جدید است؛ عصر پیروزی خون بر شمشیر و عدل بر جور»
  2. عبدالله ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۳:۰۷
    امام خمینی (ره)؛ 29 تیر 1367--"من در میان شما باشم و یا نباشم به همه شما وصیت و سفارش می‌کنم که نگذارید انقلاب به دست نااهلان و نامحرمان بیفتد. نگذارید پیشکسوتانِ شهادت و خون در پیچ و خم زندگی روزمره خود به فراموشی سپرده شوند. بغض و کینه انقلابی‌تان را در سینه‌ها نگه دارید؛ با غضب و خشم بر دشمنانتان بنگرید؛ و بدانید که پیروزی از آن شماست. اگر بند بند استخوانهایمان را جدا سازند، اگر سرمان را بالای دار برند، اگر زنده زنده در شعله‌های آتشمان بسوزانند، اگر زن و فرزندان و هستی‌مان را در جلوی دیدگانمان به اسارت و غارت برند هرگز امان نامه کفر و شرک را امضا نمی‌کنیم."---آیت الله خامنه ای شهید ، پس از انتخاب به رهبری تصریح کردند: « ملتزم و متعهدم درس های الهی امام خمینی را مو به مو به کار بندم» "حواس مان باشد، رفتار ترامپ را در حد ترامپ، محدود و محصور نکنیم. ظاهر ترامپ، باطن آمریکاست. پس فضیلت «مرگ بر آمریکا» روشن است. اقدامات ترامپ درباره ایران، یقین ما را مضاعف کرد باید سست نباشیم که قرآن عزیز فرموده است: و لا تَهِنوا و لا تَحزَنوا و أَنتُمُ الْأَعلَونَ إِن كُنتُم مُؤمِنين (آل عمران – 139)"
  3. عبدالله ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۳:۰۶
    "چه شیرینی بالاتر از اینکه ملت بزرگ ایران مثل یک صاعقه بر سر امریکا فرود آمده است. چه شیرینی بالاتر از اینکه ملت ایران سقوط ارکان و کنگره‌های نظام ستمشاهی را نظاره کرده است و شیشه حیات‌ امریکا را در این کشور شکسته است. و چه شیرینی بالاتر از اینکه مردم عزیزمان ریشه‌های نفاق و ملیگرایی و التقاط را خشکانیده‌اند. همه می‌دانند که ما شروع‌کننده جنگ نبوده‌ایم. ما برای حفظ موجودیت اسلام در جهان تنها از خود دفاع کرده‌ایم. و این ملت مظلوم ایران است که همواره مورد حمله جهانخواران بوده است"--به دولتها و حکومتهای منطقه، خصوصاً به عربستان و کویت می‌گویم که همه شما در ماجراجوییها و جنایاتی که امریکا می‌آفریند شریک جرم خواهید بود. و ما تا به حال از اینکه همه منطقه در کام آتش و خون و بی‌ثباتی کامل غوطه‌ور نشود، دست به عملی نزده‌ایم. ولی حرکات جنون‌آمیز ریگان مطمئناً حوادث غیر منتظره و عواقب خطرناکی را بر همه تحمیل می‌کند. شما اطمینان داشته باشید که در این برگ جدید بازنده‌اید"--نکته مهمی که همه ما باید به آن توجه کنیم و آن را اصل و اساس سیاست خودبا بیگانگان قرار دهیم این است که دشمنان ما و جهانخواران تا کیْ و تا کجا ما را تحمل می‌کنندو تا چه مرزی استقلال و آزادی ما را قبول دارند. به یقین آنان مرزی جز عدول از همه هویتها و ارزشهای معنوی و الهی‌مان نمی‌شناسند. به گفته قرآن کریم، هر گز دست از مقاتله و ستیز با شما بر نمی‌دارند مگر اینکه شما را از دینتان برگردانند."امام خمینی (ره)؛ 29 تیر 1367
  4. عبدالله ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۳:۰۳
    صحیفه امام(ره) جلد 20 صفحه 271---"یکصدا‏‎ ‎‏دنبال این باشید که نگذارید ابرقدرتها در کشور شما دیگر دخالت کنند. آنها الآن مسابقه‏‎ ‎‏می کنند در اینکه دخالت کنند در کشور مسلمین، در خلیج. باید نگذاشت، نترسید از این‏ ‎‏هیاهو؛ هیاهویی است که می کنند که ما را با همان هیاهو بترسانند." ---" آنها هم خیال می کنند‏‎ ‎‏که ملت ایران از اینکه یک وقت طیاره های آنها بیایند و بمباران کنند جایی را، می ترسند.‏‎ ‎‏امتحان خودشان را مردم داده اند. ملتی که دنبال شهادت است، ملتی که افرادش این است‏‎ ‎‏که دست و پایشان وقتی قطع می شود، گله می کنند که خدایا! چطور؟ مگر ما لایق نبودیم‏‎ ‎‏که جان ما را بگیری؟ یک همچو ملتی را نترسانید از اینکه ما چه می کنیم. شما هر غلطی‏‎ ‎‏می خواهید، بکنید و نمی توانید هم بکنید." ‏
دیارمیرزا نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد، منتشر نخواهد کرد.
  • از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد.
  • لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید.
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
  • در صورت وارد کردن ایمیل خود، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید.

دیدگاه خود را بنویسید

اخبار ویژه