ثبت تصاویر مرال های نر در سنین مختلف در جنگل های گیلان+ ویدئو

۱۲۰۱۰: مسعود: گاب گوروانه؛ نعره مستانه گوزن ها، در جنگلهای گیلان مسعود صوفی نژاد سیویری پژوهشگر وگیلان شناس جنگلهای سرسبز گیلان؛ زیستگاه گونه های جانوری جنگلهای هیرکانی؛ با قدمتی چند هزارساله است.زمانی که نیمه ی شهریور را به پیشواز فصل پاییز ؛ پشت سر بگذاری؛ با پدیده غریزی وطبیعی گاو بانگی ( گاب گورانه در زبان گیلکی) در حیات وحش سرزمین گیلان روبرو میشوی!.. جنگلهای استانهای شمالی کشور بویژه جنگلهای گیلان ؛ بهترین زیست گاه گونه جانوری حفاظت شده مرال وشوکا است.در زبان وگویش گیلانیان به مرال یا گوزن قرمز؛ گاب کوهی یا گنجه گاو ودر زبان طبری به آن اشکار گو؛ مزگو و کوهی گو گفته می شود.زمانی که پاییز همراه با برگ ریزان؛ سیمای جنگل را دگرگون میسازد؛ مرال ها حالت تاسیان بخود می گیرند.گوزن های عاشق ودلخسته از فراق ودوری همدم خود؛ در نوک کوه یا قلب جنگل ؛ که در گیلکی به (گابه چر) معروف بوده؛ نعره مستانه وناله عاشقانه ای سر می دهند؛ تا از اینطریق افزون بر تعیین قلمرو جانوری ؛ جفت یا معشوق خود را فرا می خوانند!.. به این پدیده طبیعی ودوره زندگی وروش ازیاد نسل ؛ در حساس ترین مقاطع زندگی ؛ گاوبانگی یا گاب گورانه گفته میشود.مرال یا گنجه گاو؛ یکی از شاخص ترین وارزشمندترین گونه های حفاظت شده حیات وحش در جنگلهای هیرکانی بویژه در جنگلهای سرسبز گیلان بشمار می آید.مرال ها در واقع بخش اعظم سرمایه طبیعی وخدادادی وتنوع زیستی حیات وحش گیلان محسوب می شوند.صدای سوزناک وطنین آوای عاشقانه ونعره مستانه مرال ها ؛در جنگل های گیلان، بعنوان مشخص کردن قلمرو وحدود زیستی وازیاد نسل وزاد آوری و نیزفریاد تدوام حیات وزندگی است ؛که از نیمه شهریور آغاز وتا پایان مهر ماه ادامه دارد.در فصل گاوبانگی؛ مرال ها بعنوان حیوان نجیب ودر عین حال عاشق و شجاع؛ با پدیده غریزی؛ در دل جنگل بانگ بر می آور ند تا جفت وهمدم خود را بیابند ودر تعیین قلمرو زیستی خود پافشاری کنند!.. گاو گورانه یا گاوبانگی؛ گوشه ای از روند زندگی حیات وحش این گونه حفاظت شده در سرزمین گیلان است؛ که قابل شنیدن ودیدن است!.. فریاد وآوای طنین انداز عاشقانه مرال های نر در دل جنگلهای کهنسال گیلان؛ پیامی از سوی حیات وحش؛ مبنی بر تداوم زندگی وزاد آوری و همچنین یاد آور بیت معروف شعر فارسی می باشد : تا شقایق هست زندگی باید کرد!... گاو کوهی یا مرال از گونه های در حال انقراض حیات وحش گیلان است واز سویی دیگر بعنوان جانور با احساس وپر اظطراب واسترس پذیر در بین گونه های جانوری شناخته میشود.باید دقت نظر داشته باشیم تا در فصل گاوبانگی به حاشیه جنگل ها و محوطه (گابه چر )نزدیک نشویم؛ زیرا که این جانور دچار استرس وهیجان زدگی می گردد.بی شک تجمع انسانی وپیچیدن بوی بدن ادمی توسط جریان هواواستفاده از نور چراغ روشنایی وسر وصدا وصدای شلیک گلوله وپیچیدن بوی باروت وآتش کردن در جنگل وفراگرفتن بوی هیزم وعواملی از این دست؛ سبب افزایش هورمون کورتیزول وموجب استرس وایجاد ناامنی وبر هم زدن آرامش و حالت آمادگی؛ برای جفت گیری این حیوان بسیار حساس وتیز هوش می گردد.اگر گاوکوهی یا مرال؛ تمرکز اش را در گاوبانگی از دست دهد؛ ریتم طبیعی وروال عادی قلمرو خواهی وپیدا کردن جفت وهمدم را در منطقه (گابه چر )را از دست داده وبه نقاط پایین دست وحاشیه جنگل پناه می بردکه امکان بدام افتادن ودر تیررس قرار گرفتن شکار چیان سودجو وغیر مجاز؛ بسیار محتمل بنظر می رسد!.. شایان ذکر است در این فصل از سال؛ برخی از شکارچیان با استفاده از نوعی آلت موسیقی که شبیه ساز (نی لله )بوده واز پوست درختان توت ویا توسکا در هم پیچیده تهیه شده؛ می دمند که صدای ناشی از ان دقیقا شبیه نعره مستانه یا فریاد گاو کوهی است.این صدای غیر واقعی باعث فریب مرال ماده ورفتن بسوی صدای پخش شده وقرار گرفتن در تیررس شکارچیان سودجو می گردد.گفتنی است گالشهای اشکور رودسر ومنطقه دیلمان؛ از صدای این ساز متنفربوده ونوازنده آن را مورد نفرین ودشنام قرار می دهند؛ زیراکه براین باورند:این صدا حیوان بی آزار مرال را به قتلگاه کشانده واز سویی دیگر باعث عدم تخم گذاری ماکیان خانگی می گردد!... گاوبانگی ، نماد واسطوره زندگی وتعیین قلمرو جانوری در دل جنگلهای گیلان است؛ بنا براین نباید کاری کنیم تا به اکو سیستم جانوری مرال ها لطمه ای وارد شود ویا زیستگاه آنها را ناامن سازیم!.. بی تردید مردم با فرهنگ بویژه کوه نشینان گیلانی؛ در قالب فرهنگ طبیعت دوستی وهمیاران طبیعت وطرفداران حیات وحش ؛به نیروهای خدوم وپرتلاش محیط زیست گیلان ؛ در فصل گاو بانگی یاری می رسانند تا این گونه حفاطت شده؛ جفت خود را یافته وبه حیات اش ادامه دهد.در پدیده غریزی گاوبانگی؛ مرال ها بیشتر از همه چیز به سکوت وآرامش وامنیت خاطر نیاز دارند.در فصل گاو بانگی چرخه حیات واکولوژیک این حیوان زیبا که در واقع فصل سرمستی وعاشقی او بشمار می آید؛ می تواند با دخالت های بی مورد وعوا مسعود: مل انسانی تبدیل به خاموشی وزوال گردد.هر ساله درنیمه ی شهریور؛ نعره عاشقانه وسوزناک واندوهگین ومستانه مرال های نر در دل جنگلهای گیلان می پیچد.جنگلهای گیلان؛ پژواکگاه گاوبانگی مرال های نر است که بدنبال یافتن جفت وتعیین قلمروی جانوری؛ از ته اعماق وجود خود بانگ بر می آورندتا بلکه گوزن های دیگر وارد حریم شان نشوند!.. در فصل گاوبانگی مرال های نر جوان که موفق به تعیین قلمرو جانوری ویافتن جفت نمی گردند؛ بسوی حاشیه ونقاط پست جنگل می روند وچه بسا که در این رهگذر بدام صیادان سودجو گرفتار میشوند وبه حیات جانوری خود پایان می دهند!.. امروزه با پیشرفت دانش وتکنولوژی وتجهیز شدن ادارات کل محیط زیست به ابزارهایی چون :تله دوربین؛ برپایی چادرهای گاوبانگی وگشت زنی واستفاده از دوربین دید در شب و....بهمراه ساکنان حاشیه نشین جنگل های گیلان؛ در فصل گاوبانگی کمتر شاهد ؛تخلفات صید وشکار در زمینه گاوهای کوهی یا مرال ها هستیم.طبیعت مصفای گیلان نهفته در گونه های گیاهی وجانوری است؛ بنابراین انتطار می رود که مردم خونگرم وبا فرهنگ گیلان ؛در طی چهل وپنج روز در فصل گاو بانگی؛ وارد حاشیه ومنطقه چرای مرال ها در دل جنگلها نشوند تا بلکه بر سیستم اکولوژیک وچرخه حیات جانوری مرال ها بعنوان سرمایه خدادادی وطبیعی لطمه ای وخدشه ای وارد نشود!.... کار مایه: فرهنگ گیل ودیلم_ محمود پاینده لنگرودی تحقیقات میدانی از محیط بانان و شکارچیان ومردم حاشیه نشین جنگلهای گیلان