بهترین زمان سونوگرافی برای تشخیص تنبلی تخمدان
قبل از اینکه بهترین زمان سونوگرافی برای تشخیص تنبلی تخمدان را بدانید، ابتدا بهدست آوردن اطلاعاتی در خصوص چگونگی تشخیص تنبلی تخمدان پیشنهاد میشود.
اگر مدتی است که با جوشهای مقاوم به درمان، ریزش مو یا عقب افتادن دورههای ماهانه روبرو هستید، به احتمال زیاد شنیدهاید که انجام سونوگرافی برای بررسی تنبلی تخمدان ضروری است. بدن خانمها در طول یک ماه، تغییرات هورمونی و فیزیکی زیادی را پشت سر میگذارد. تخمدانها یک بخش فعال در بدن هستند که در هر روز از چرخه ماهانه، ظاهر متفاوتی پیدا میکنند.
اگر در روزِ اشتباهی به مرکز تصویربرداری مراجعه کنید، ممکن است با یک پاسخ کاذب منفی روبهرو شوید. در حالی که مشکل همچنان پابرجاست؛ یا برعکس، تغییرات طبیعی بدن در اواخر سیکل، به اشتباه به عنوان نشانه بیماری در نظر گرفته شود.
برگرفته از وبسایت نی نی زای: تصور کنید میخواهید از سلامت خود یا عزیزانتان مطمئن شوید یا در دوران بارداری، هر لحظه تغییرات جنینتان را زیر نظر داشته باشید. سونوگرافی (Ultrasound) یکی از امنترین و سریعترین روشها برای رسیدن به این آرامش خاطر است.
تنبلی تخمدان چگونه تشخیص داده میشود؟
قبل از اینکه بهترین زمان سونوگرافی برای تشخیص تنبلی تخمدان را بدانید، ابتدا بهدست آوردن اطلاعاتی در خصوص چگونگی تشخیص تنبلی تخمدان پیشنهاد میشود. تنبلی تخمدان در علم پزشکی با نام Polycystic ovary syndrome شناخته شده که یک اختلال هورمونی شایع در میان زنان در سنین باروری است. در این وضعیت، تعادل هورمونهای زنانه و مردانه در بدن به هم میخورد و تخمدانها بهدرستی تخمکگذاری نمیکنند. همچنین شما می توانید بهترین سونوگرافی تهران را در وبسایت نی نی زای پیدا کنید
معیارهای تشخیص تنبلی تخمدان
پزشکان برای تشخیص قطعی این اختلال تنها به یک نشانه یا یک آزمایش اکتفا نمیکنند. بر اساس استانداردهای تشخیصی مانند Rotterdam criteria، وجود دستکم دو مورد از سه معیار زیر میتواند مُهر تاییدی بر مبتلا شدن به تنبلی تخمدان باشد:
- اختلال در تخمکگذاری یا نامنظمی سیکل قاعدگی
- افزایش هورمونهای مردانه (در آزمایش خون یا علائم بالینی)
- مشاهده نمای پلیکیستیک تخمدان در سونوگرافی
بهترین زمان سونوگرافی برای تشخیص تنبلی تخمدان
طبق پروتکلهای علمی و تحقیقاتی، بهترین زمان سونوگرافی برای تشخیص تنبلی تخمدان، روز دوم تا پنجم چرخه قاعدگی است؛ یعنی درست زمانی که در دوره خونریزی ماهانه هستید! شاید در ابتدا مراجعه به مرکز تصویربرداری در این روزها دشوار به نظر برسد، اما یک دلیل علمی بسیار محکم پشت این توصیه وجود دارد. همچنین شما می توانید بهترین دکتر زنان را در وبسایت نی نی زای پیدا کنید
در روزهای ابتدایی پریود، سطح هورمونهای جنسی در پایینترین حالت خود قرار دارد و هنوز هیچ فولیکول غالبی شروع به رشد نکرده است. در این زمان، دیواره رحم در نازکترین حالت ممکن بوده و پزشک میتواند با وضوح بالایی، تعداد فولیکولهای بسیار ریزی را که در حاشیه تخمدانها قرار دارند، بشمارد. این فولیکولهای کوچک که قطری بین ۲ تا ۹ میلیمتر دارند، در تصاویر سونوگرافی به مانند زنجیرهای از مروارید دیده میشوند که این حالت، به اصطلاح گردنبند مروارید نام دارد؛ که اصلیترین نشانه برای تشخیص این اختلال است.
نقش سونوگرافی در تشخیص تنبلی تخمدان
سونوگرافی یکی از مهمترین ابزارهای تشخیصی در بررسی تنبلی تخمدان است. در این روش پزشک با استفاده از امواج صوتی، تصویر دقیقی از تخمدانها تهیه میکند و میتواند اندازه، ساختار و تعداد فولیکولهای موجود در آنها را بررسی کند.
در افراد مبتلا به پلی کیستیک، بهطور معمول ویژگیهای زیر در تخمدانها رویت میشود:
- افزایش تعداد فولیکولهای کوچک (بهطور معمول بیش از ۱۲ عدد در هر تخمدان)
- قرار گرفتن فولیکولها بهصورت محیطی یا شبیه به رشته مروارید
- افزایش حجم تخمدان (بیش از حد طبیعی)
سونوگرافی بهطور دقیق چه چیزی را بررسی میکند؟
برای درک بهتر اهمیت زمان سونوگرافی، باید بدانیم پزشک بهطور دقیق دنبال چه نشانههایی است:
- تعداد فولیکولها: فولیکولها کیسههای کوچک حاوی تخمک هستند. در حالت طبیعی، در هر سیکل یک فولیکول رشد کرده و تخمکگذاری انجام میشود. با این حال در تنبلی تخمدان، فولیکولها به طور کامل رشد نمیکنند و به تعداد زیاد و اندازه کوچک باقی میمانند.
- اندازه تخمدانها: در بسیاری از موارد، حجم تخمدان در افراد مبتلا افزایش پیدا میکند که این موضوع در سونوگرافی قابل اندازهگیری است.
- الگوی ظاهری تخمدان: ظاهر پلیکیستیک فقط به معنای ابتلا به بیماری نیست. ممکن است نمای پلیکیستیک در سونوگرافی برخی خانمها دیده شود اما هیچ علامت هورمونی نداشته باشند. به همین دلیل تفسیر نتیجه باید در کنار علائم و آزمایشها انجام شود.
اگر پریود نامنظم باشد چه زمانی باید سونوگرافی انجام شود؟
یکی از چالشهای اصلی در تشخیص تنبلی تخمدان این است که بسیاری از افراد مبتلا، قاعدگی منظم ندارند. در چنین شرایطی ممکن است این سوال پیش بیاید که وقتی روز دوم تا پنجم سیکل قاعدگی مشخص نیست، چه زمانی باید سونوگرافی انجام شود؟
اگر خونریزی ماهانه بهصورت کامل قطع شده باشد، بهطور معمول پزشک ابتدا با دارو، یک خونریزی مصنوعی ایجاد میکند و سپس سونوگرافی را در روزهای ابتدایی همان سیکل انجام میدهد. در برخی موارد نیز، در صورت طولانی شدن فاصله بین زمان پریودها، سونوگرافی بر اساس نظر پزشک و بدون انتظار برای شروع خونریزی انجام میشود، اما تفسیر نتیجه با دقت بیشتری توسط پزشک صورت میگیرد.
بنابراین اگر سیکلهای نامنظم دارید، بهترین کار این است که زمان انجام سونوگرافی را خودسرانه انتخاب نکنید و حتماً با پزشک هماهنگ باشید.
آیا زمان سونوگرافی واقعاً روی نتیجه تشخیص تاثیر دارد؟
بسیاری از مراجعان میپرسند که آیا واقعاً چند روز جابهجا شدن تاریخ سونوگرافی فرقی میکند؟ بله، برای درک بهتر این موضوع، باید بدانید که تشخیص تنبلی تخمدان بر پایه شمارش دقیق فولیکولهایی است که در حالت استراحت هستند. وقتی شما در زمان درست به سونوگرافی مراجعه نمیکنید، دو اتفاق زیر ممکن است نتیجه را بهطور کامل تغییر دهد:
تشخیص مثبت کاذب: در نیمه دوم سیکل قاعدگی، به طور طبیعی ممکن است کیستهای عملکردی مثل کیست جسم زرد در تخمدان دیده شوند. اگر پزشک از زمان دقیق قاعدگی شما بیاطلاع باشد یا سونوگرافی در زمان نامناسبی صورت گیرد، شاید این کیستهای طبیعی با نمای پلیکیستیک اشتباه گرفته شوند و بیدلیل برچسب بیماری روی شما بخورد.
تشخیص منفی کاذب: از سوی دیگر، رشد یک فولیکول غالب در اواسط ماه میتواند تخمدان را پُر کند و مانع از دیده شدن فولیکولهای ریز و متعدد در حاشیه تخمدان شود. در این حالت سونوگرافی شما نرمال گزارش شده، در حالی که شما همچنان علائم تنبلی تخمدان را دارید و فرصت تشخیص دقیق را از دست دادهاید.
طبق آمارهای بالینی، دقت تشخیص در بازه طلایی (روز ۲ تا ۵) حدود ۳۰ درصد بالاتر از سایر روزهای ماه است. این یعنی انتخاب زمان درست، نه تنها از استرس ناشی از نتایج اشتباه کم میکند، بلکه از تکرار هزینههای تصویربرداری و مراجعه مکرر به پزشک هم جلوگیری خواهد کرد.
سوالات متداول
اگر در روزهای پریود سونوگرافی انجام دهیم، خونریزی مانع دید پزشک نمیشود؟
خیر، اتفاقاً برعکس تصور اغلب خانمها، خونریزی مانعی ایجاد نخواهد کرد. از طرفی به دلیل نازک شدن دیواره رحم در این روزها، پزشک دید بسیار بهتری نسبت به فضای داخلی تخمدانها دارد.
آیا مصرف قرصهای جلوگیری از بارداری روی نتیجه سونوگرافی تشخیص تنبلی تخمدان تاثیر دارد؟
بله، قرصهای ضدبارداری باعث مهار فعالیت تخمدانها میشوند و ممکن است نمای پلیکیستیک را در سونوگرافی مخفی کنند.
برای تشخیص تنبلی تخمدان، سونوگرافی واژینال بهتر است یا شکمی؟
سونوگرافی واژینال به دلیل نزدیکی پروپ به تخمدانها، تصاویر بسیار دقیقتر و واضحتری ارائه میدهد و روش بهتری برای تشخیص است؛ اما برای دختران مجرد از روش شکمی استفاده میشود که در صورت پُر بودن مثانه و مهارت رادیولوژیست، میتواند اطلاعات ارزشمندی در اختیار پزشک قرار دهد.
دیدگاه