بحران جمعیت را نمیتوان با توصیههای شعاری حل کرد | تنها ۲۳ درصد نیروهای بیمارستان الزهرا ماما هستند
رییس هیئتمدیره انجمن صنفی مامایی استان گیلان با تأکید بر لزوم بهکارگیری ماماها در جایگاه تخصصی خود، خواستار توجه جدی مسئولان به جذب نیروهای مامایی در استخدامهای آتی، اجرای کامل ماده ۴۵ قانون جوانی جمعیت، اصلاح نظام پرداخت در زایشگاهها و تعیین تکلیف وضعیت ماماهای پزشک خانواده در استان شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، یاسمن حسینزاده، موسس و رئیس هیئتمدیره انجمن صنفی مامایی استان گیلان عصر پنجشنبه در نشست نقش ماما در جوانی جمعیت با اشاره به شرایط نگرانکننده جمعیتی استان اظهار کرد: «گیلانِ ما امروز در نقطهٔ حساسی از تاریخ خود قرار گرفته است. متأسفانه این استان نخستین استان کشور است که با رشد منفی جمعیت مواجه شده؛ یعنی تعداد تولدها کمتر از تعداد مرگومیرهاست. در شاخص سزارین، رتبهٔ اول کشور را داریم و آمارها بالاتر از ۸۰ یا حتی ۹۰ درصد است. نرخ سالمندی در گیلان بیش از دو برابر میانگین کشوری است و برآوردها نشان میدهد در آیندهٔ نهچندان دور به ۴۰ درصد خواهد رسید. این یعنی جمعیت گیلک در معرض خطر کاهش جدی و حتی انقراض قرار گرفته است. اما همهٔ ما میدانیم که بحران جمعیت را نمیتوان فقط با توصیههای شعاری یا سرزنش خانوادهها حل کرد. جمعیت یک پدیدهٔ چندبعدی است؛ ریشه در اقتصاد دارد، در سیاستگذاریها، در سلامت روان جامعه و در کیفیت خدمات نظام سلامت. وقتی خانوادهها امنیت شغلی و اجتماعی داشته باشند، وقتی اقتصاد پایدار باشد و وقتی زنان و مادران با احترام و کیفیت از خدمات سلامت برخوردار شوند، فرزندآوری خودبهخود اتفاق میافتد.»
وی با تأکید بر نقش کلیدی ماماها در نظام سلامت افزود: «یکی از ارکان مغفول اما بسیار کلیدی در نظام سلامت، ماماها هستند. ماماها خط مقدم سلامت زنان و مادراناند. آنها نهتنها ضامن حفظ جان مادران و نوزادان هستند، بلکه پاسدار کرامت بانوان و ارتقای سلامت باروری جامعه به شمار میروند. تجربهٔ جهانی نشان داده است که هر جا ماماها جدی گرفته شدند، مرگومیر مادران و نوزادان کاهش یافت و کیفیت خدمات سلامت ارتقا پیدا کرد. بنابراین طبیعی است که ماماها باید در سطح سیاستگذاریهای ملی و استانی بیش از پیش دیده شوند و در تصمیمات مرتبط با جمعیت و سلامت اثرگذار باشند.»
حسینزاده با اشاره به چالشهای جامعه مامایی در گیلان خاطرنشان کرد: «از مسئلهٔ استخدامیها آغاز کنم. در آزمون استخدامی امسال، در هشت شهرستان استان حتی یک سهمیه برای جذب ماما در نظر گرفته نشده است؛ تالش، رودسر، لنگرود، فومن، رضوانشهر، خمام، ماسال و سیاهکل. در کل استان، تنها بیمارستانهای لاکان رشت و صومعهسرا تعداد محدودی نیرو جذب میکنند و حتی بیمارستان الزهرا رشت ـ که تنها مرکز تکتخصصی زنان و زایمان استان است ـ و مراکز بهداشتی رشت، هیچ سهمیهای برای ماما ندارد. بیش از یک سال است که پیگیر اصلاح چارت سازمانی بیمارستان الزهرا هستیم، چراکه ترکیب و چینش نیروها متوازن نیست و انتظار میرود اکثریت نیروها از رشتهٔ مامایی باشند، اما در حال حاضر تنها ۲۳ درصد کادر درمانی الزهرا را ماماها تشکیل میدهند. این ترکیب به هیچوجه با مأموریت بیمارستان همخوانی ندارد و در تضاد آشکار با سیاستهای کلان جمعیتی کشور است.»
وی ادامه داد: «مشکل دوم به مادهٔ ۴۵ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت برمیگردد. قانونی که بهصراحت بر پوشش بیمهای خدمات مامایی در مطبها تأکید دارد، اما همچنان در بسیاری از داروخانهها و مراکز پاراکلینیک، خدمات مامایی آزاد محاسبه میشود و حمایت بیمهای کامل وجود ندارد. این مسئله هم برای ماماها ناعادلانه است و هم برای خانوادهها هزینهبر، و عملاً مانعی در مسیر دسترسی مردم به خدمات تخصصی مامایی محسوب میشود.»
موسس انجمن صنفی مامایی گیلان با بیان اینکه اصلاح نظام پرداخت در بیمارستانها یک ضرورت جدی است، تصریح کرد: «ماماها در زایشگاهها و بخش لیبر بار اصلی مراقبت از مادران را بر دوش دارند، اما تعرفهها و نظام پرداخت موجود بههیچوجه متناسب با حجم و ارزش کار تخصصی آنها نیست. بدون انگیزه و رضایت شغلی، نمیتوان انتظار داشت خدمات باکیفیت و ماندگار ارائه شود.»
وی همچنین وضعیت ماماهای طرح پزشک خانواده را «بلاتکلیف» توصیف کرد و افزود: «این همکاران با سابقهٔ خدمت بالای ۲۰ سال اما نه استخدام شدهاند و نه دو سال فعالیتشان از سال ۸۴ تا ۸۶ بهعنوان سنوات خدمتی محاسبه شده است. بارها این مسئله پیگیری شده، اما هنوز اقدامی جدی برای رفع این مشکل صورت نگرفته است. در بسیاری از مراکز، ماماها بهجای ایفای نقش تخصصی خود، مجبور به جایگزینی پرستار یا دارویار میشوند، بدون آنکه حقوق متناسب دریافت کنند. این نوع استفادهٔ نادرست از ظرفیتها، هم به حرفهٔ مامایی آسیب میزند و هم به سلامت جامعه.»
حسینزاده با اشاره به تأسیس انجمن صنفی مامایی گیلان گفت: «تمام این مشکلات باعث شد که بنده به همراه جمعی از همکاران دغدغهمند تصمیم بگیرم انجمن صنفی مامایی گیلان را تأسیس کنم. خوشبختانه این انجمن امسال بهصورت رسمی ثبت شد تا صدای واحد ماماهای استان باشد. هدف ما صرفاً پیگیری مطالبات صنفی نیست، بلکه دفاع از شأن و جایگاه حرفهای ماماها، توانمندسازی همکاران، ایجاد وحدت صنفی و تعامل با سایر نهادهای استان برای حل مسائل جمعیتی است. در این مسیر با همکارانی همراه شدم که میتوانستند بهسادگی فقط کار روتینشان را انجام دهند و بروند، اما انتخاب کردند دغدغهٔ سلامت مادران، حفظ کرامت زنان و آیندهٔ جمعیت استان را داشته باشند. همین روحیهٔ مسئولیتپذیری است که سرمایهٔ اصلی انجمن خواهد بود.»
درخواست اجرای کامل ماده ۴۵ قانون جوانی جمعیت در گیلان
رییس هیئتمدیره انجمن صنفی مامایی استان گیلان با تأکید بر ضرورت نقشآفرینی ماماها در سیاستگذاریهای حوزه سلامت و جمعیت اظهار کرد: «ما معتقدیم در حوزهٔ جوانی جمعیت، نیازمند تصمیمگیرانی هستیم که از جنس مامایی باشند و ظرفیت این قشر را بهخوبی بشناسند. باید ماماها بهجای مشاغل حاشیهای، در جایگاه تخصصی خود به کار گرفته شوند. حضور ماماها در فرآیند سیاستگذاریهای وزارت بهداشت و حتی در سطوح تصمیمگیری شهری و استانی میتواند کیفیت تصمیمات را ارتقا دهد و نتایج ملموستری برای خانوادهها به همراه داشته باشد.»
وی در ادامه با اشاره به مطالبات صنفی جامعه مامایی گیلان افزود: «در پایان، درخواست بنده از مسئولان محترم این است که جذب ماماها در استخدامهای آتی بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد. اجرای کامل مادهٔ ۴۵ قانون جوانی جمعیت در خصوص پوشش بیمهای خدمات همکاران مطبدار گیلان باید در اولویت قرار گیرد. اصلاح نظام پرداخت در زایشگاهها و بخشهای لیبر یک ضرورت است. تعیین تکلیف وضعیت ماماهای پزشک خانواده در استان نباید بیش از این به تأخیر بیفتد. و در نهایت، جایگاه مامایی در سیاستگذاریهای جمعیتی و سلامت باید به رسمیت شناخته شود.»
حسینزاده با بیان اینکه هر قدمی در مسیر بهبود خدمات به زنان و مادران به معنای حرکتی مؤثر در جهت جوانی جمعیت است، خاطرنشان کرد: « امیدوارم با همدلی و توجه بیشتر مسئولان، بتوانیم آیندهای مطمئنتر برای مادران، خانوادهها و نسلهای آیندهٔ گیلان رقم بزنیم.»
رییس هیئتمدیره انجمن صنفی مامایی استان گیلان در پایان سخنان خود با قدردانی از خبرنگاران گفت: «بنده از اصحاب رسانه هم صمیمانه تشکر میکنم. بیتردید بدون همراهی رسانهها، صدای مطالبات بهحق ما کمتر شنیده میشود و این نشست فرصتی است برای آغاز مسیری تازه در جهت ارتقای سلامت زنان و آیندهٔ جمعیتی استان.»
دیدگاه