لغو «اجبار» در غربالگری دوران بارداری یعنی پاک کردن صورت مساله

دکتر حسام‌الدین علامه، عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی گفته است: «سیاست‌های تشویقی فرزندآوری و توقف دستورالعمل‌های پیشین پیشگیری از بارداری به معنای به مخاطره انداختن سلامت مادر و یاعدم غربالگری جنین و اطمینان از صحت نسبی جنین نیست.»

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا به نقل از آرمان ملی؛ روز پنج شنبه، کبری خزعلی، رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان مدعی شد که مجلس شورای اسلامی غربالگری اجباری زایمان را لغو کرده است و این موضوع با واکنش بسیاری از مردم در شبکه‌های اجتماعی و کارشناسان روبه‌رو شد. همانطور که وی در توئیتی اعلام کرده: «عرض تبریک به مادران و پرسنل خدوم وزارت بهداشت بالاخره با تلاش برخی از نمایندگان انقلابی مجلس اجبار به غربالگری توسط مادر و پزشکان با تجویزهای غیراستاندارد و غیرمتقن علمی (که باعث قتل جنین می‌شد) برداشته شد. حالا دیگر هیچ پزشک و مادری مجبور به غربالگری و کشتن جنین نیست.» این خبر درحالی منتشر می‌شود که غربالگری از طریق آزمایش خون و سونوگرافی، سلامت جنین را در ماه‌های مختلف بارداری نشان می‌دهد و یکی از روش‌های تشخیص نقص‌های مادرزادی و آسیب‌های جنین است. این نوع غربالگری در کشور از اوایل دهه ۸۰ آغاز شد و در مقابل، کیانوش جهانپور، سخنگوی وزارت بهداشت ایران در رشته توییتی نوشت: «غربالگری بیماری‌های ژنتیکی جنین هیچگاه اجباری نبوده و دستورالعمل وزارت بهداشت در این رابطه با مشارکت آگاهانه و داوطلبانه والدین، عملی شده و البته نقش موثری در کاهش موارد تولید بیماری‌های ژنتیکی از جمله سندرم داون و… داشته و خواهد داشت. همه در قبال جمعیت و سلامت جمعیت در چارچوب دستاوردهای دانش نوین بشری مسئولیم، نه یک کلمه بیش و نه یک کلمه کم.» در این بین بسیاری از مردم و کارشناسان به این تصمیم احتمالی مجلس واکنش نشان دادند و عباس عبدی کارشناس مسائل سیاسی و اجتماعی در توئیتی در این باره نوشت: «این سیاست منجر به افزایش نوزادان سالم نمی‌شود، فقط معلولان را زیاد می‌کند. وزارت بهداشت چگونه اجازه می‌دهد این بدنامی در کارنامه آنان ثبت شود؟ سیاستی که با زحمت فراوان تصویب شد و به‌راحتی لغو گردید. او همچنین در توئیت دیگری افزود: «اگر همه مادران خانه‌های مصادره‌ای در الهیه تهران داشتند با کی از معلول به دنیا آمدن کودکانشان نبود! شرم چیز خوبی‌ست اگر یافت شود.»

هنوز مصوبه‌ای نداریم

ظاهرا تنی چند از نمایندگان هنوز مایل به رایزنی درباره تبعات حذف غربالگری در همه سنین هستند. به همین منظور خبرها حاکی از این است که بحث و بررسی بیشتر بین جزئیات این مصوبه هنوز بین نمایندگان مجلس در جریان است. در حالی که اعلام لغو غربالگری اجباری پیش از زایمان اعتراضات گسترده‌ای را در رسانه‌های اجتماعی به همراه داشته، حسینعلی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، گفت: «این نهاد هنوز مصوبه‌ای در این زمینه ندارد.» شهریاری گفت: «این بحث‌ها در کمیسیون ویژه جمعیت و تعالی خانواده طرح شده که سه عضو مشترک با کمیسیون بهداشت و درمان مجلس نیز دارد، اما هنوز این مساله تصویب نشده است.» رئیس کمیسیون بهداشت مجلس با دفاع از لغو غربالگری اجباری پیش از زایمان گفت: «حتی اگر این مساله تصویب هم بشود- که هنوز معلوم نیست- در همه کشور کمیته‌ها و تیم‌های پایش در مراکز مختلف برای مادران باردار وجود دارد و کماکان اگر مادر بارداری نیاز به غربالگری داشته باشد، دستور انجام این کار آن برای او صادر می‌شود.»

پاک کردن صورت مساله

به اعتقاد یک پزشک، لغو «اجبار» در غربالگری دوران بارداری پاک کردن صورت مساله است. دکتر حسام‌الدین علامه، عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی گفته است: «سیاست‌های تشویقی فرزندآوری و توقف دستورالعمل‌های پیشین پیشگیری از بارداری به معنای به مخاطره انداختن سلامت مادر و یاعدم غربالگری جنین و اطمینان از صحت نسبی جنین نیست.» وی با طرح این سوال که آیا نظام سلامت در قبال مادری که ریسک فاکتورهای تولد جنین با اختلالات ژنتیکی از جمله سابقه قبلی ناهنجاری‌ها را دارد، هیچگونه وظیفه مداخله غربالگری بر طبق استانداردهای متقن علمی ندارد؛ تصریح کرد: به‌جای لغو شرط اجبار، انتظار می‌رود نمایندگان مجلس اشتباهاتی مانند نقص و ضعف پروتکل‌ها و یا سوءاستفاده برخی متخصصان و سایر نواقص موجود را برطرف کنند. دکتر علامه با تاکید بر اینکه مخالفت مطلق با کاربست‌های صحیح تنظیم خانواده ریشه در بدفهمی دین و ضدیت با علم داشته و هیچ کمکی به رشد جمعیت مولد و موثر نمی‌کند، گفت: این مساله سبب تحمیل بار شدید مشکلات روانی در خانواده و اقتصادی در جامعه خواهد شد؛ لذا به عنوان یک پزشک وظیفه خود می‌دانم نسبت به طرح‌هایی که بدون رعایت استانداردهای قطعی سلامت مادر و جنین، مسیری قرون وسطایی را به ذهن متبادر می‌کنند، هشدار داده و توصیه دلسوزانه به احترام به علم و اعتدال کنم.

Share