از نحوه استفاده تا عوارض خطرناک مواد ضدعفونی کننده کرونا

یک متخصص بهداشت حرفه‌ای با اشاره به ریسک‌های سلامتی ناشی از استفاده مواد ضدعفونی کننده ویژه مقابله با کووید۱۹، پیامدهای ناخوشایند استفاده نادرست از این مواد و اثرات پوستی و سمی آن، نکاتی برای پیشگیری از عوارض خطرناک استفاده از انواع مواد ضدعفونی کننده ارایه کرد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا، دکتر سمیه فرهنگ دهقان – عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی – در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه دو راه اصلی مواجهه با ویروس کووید ۱۹ انتقال هوابرد از طریق قطره‌های تنفسی و آئروسل‌ها و تماس از طریق سطوح یا اشیای آلوده به این قطرات تنفسی است، گفت: “فومیت” به اشیای غیرزنده‌ای گفته می‌شود که می‌تواند ناقل این بیماری باشد؛ انواع سطوح از جمله چوب، فرش، مبلمان و حتی گرد و غبار معلق در هوا می‌تواند به عنوان یک فومیت عمل کرده و به شیوع بیشتر بیماری و ویروس کمک کند.

این متخصص بهداشت حرفه‌ای با بیان اینکه فعالیت‌هایی همچون صحبت کردن، سرفه، عطسه، آواز خواندن و هوای بازدم افراد ناقل کرونا می‌تواند باعث رهایش قطرات و آئروسل در گستره وسیعی از اندازه ذرات شود، عنوان کرد: این ذرات رها شده بر اساس سایز می‌توانند ساعتها در هوا معلق مانده و یا طی مدت زمانی روی سطوح ته‌نشین شوند. میزان ماندگاری ویروس در قطرات تنفسی معلق در هوا معمولا سه تا ۱۲ساعت بوده و همچنین میزان ماندگاری ویروس بر روی شیشه، پلاستیک، لوازم آشپزخانه، فولاد یا استیل ۷۲ ساعت و روی پارچه‌ها و کاغذ تا ۲۴ ساعت است.

معاون پژوهشی مرکز تحقیقات کنترل عوامل زیان آور محیط و کار با اشاره به ماندگاری نسبتا بالای ویروس بر روی اشیا و سطوح در دمای بین ۴ تا ۷۰ درجه سانتی گراد، عنوان کرد: از آنجا که تماس افراد با سطوح و اشیای آلوده  یکی از اصلی‌ترین راه‌های انتقال این بیماری است؛ ضدعفونی کردن سطوح جزو اولویت‌های بهداشتی است و خوشبختانه ویروس کرونای جدید یک ویروس پوشش‌دار RNA دار تک‌رشته‌ای با اندازه متوسط ۱۲۰ نانومتر است که با مواد ضدعفونی کننده غیرفعال می‌شود، بنابراین استفاده از مواد ضدعفونی کننده به عنوان یک اقدام پیشگیرانه بسیار مؤثر در قطع زنجیره انتقال یا کاهش این بیماری محسوب می‌شود.

پیامدهای ناخوشایند استفاده نادرست از ضدعفونی‌کننده‌ها

وی با تاکید بر اینکه عدم آگاهی‌ لازم و تجربه ناکافی در استفاده از مواد ضدعفونی کننده در مردم عادی و مراکز مختلف خدماتی و بهداشتی می‌تواند پیامدهای ناخوشایندی به همراه داشته باشد، گفت: استفاده بیش از حد از این مواد به طرق نادرست می‌تواند از دو دیدگاه سلامتی و ایمنی حائز اهمیت باشد؛ یکی برای سلامت افراد از نقطه نظر اثرات آنی یا دراز مدت بر روی پوست، سیستم تنفسی و سایر ارگان‌ها و دیدگاه بعدی از نظر ایمنی؛ چراکه بخارات و گازهای این مواد در حضور گرما و الکتریسیته ساکن خاصیت آتش پذیری داشته و احتمال بروز حریق و انفجار و حتی مسمومیت گازی را افزایش می‌دهد، همچنین خوردگی تجهیزات نیز از اثرات ناخواسته استفاده نادرست از این مواد است. 

دکتر فرهنگ دهقان با اشاره به طرق مختلف تمیز کردن اشیا یعنی استریلیزاسیون (حذف کامل عوامل بیماری‌زا از روی اشیا یا سطوح)، ضدعفونی کردن (حذف تعدادی از پاتوژن‌های شناخته شده) و گردگیری ساده (حذف گرد و غبار و ذرات قابل مشاهده از سطوح)، عنوان کرد: استریلیزاسیون به تجهیزات خاص نیاز داشته و بعضا در مواد شیمیایی خاص به دو طریق فیزیکی و شیمیایی مثل بخار تحت فشار، گرمای خشک، تابش UV، گاز اتیلن اکساید، پروکسید هیدروژن و برخی از مواد شیمیایی انجام شده و بیشتر در مراکز خدمات بهداشتی درمانی استفاده می شود. در این میان گردگیری با دستمال نمناک یا با حضور دترژن‌ها نیز  می‌تواند اثربخشی استفاده از روش استریلیزاسیون و مواد ضد عفونی کننده را بیشتر کند.

این متخصص بهداشت حرفه‌ای با بیان اینکه برخی از مواد ضدعفونی کننده به دلیل دسترسی بیشتر، مقرون به صرفه بودن و قابلیت استفاده برای انواع و اقسام اشیا و سطوح  بیشتر برای مقابله با کرونا استفاده می‌شوند، گفت: انواع الکل‌ها، کلرین‌ها، ترکیبات کلردار، فرمالدئید،