نهی احمدی‌نژاد از نامزدی می‌تواند امر قانونی شود

کدخدایی گفت: رئیسی هر وقت که اراده کرد و اگر قرار بر آمدن داشته باشد باید استعفا دهد. حالا این استعفا هر چه زودتر بهتر

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان در گفتگو با ویژه نامه نوروزی مثلث به سوالات انتخاباتی پاسخ داده است.

 بخش هایی از این گفتگو را در ادامه بخوانید.

در همان سال ۹۲ در دوران تحقیقات خبری منتشر شد که بازخوردهای زیادی داشته اما نهایتا تکذیب شد. خبر این بود که آقای روحانی رد صلاحیت شدند! این خبر صحت داشت؟ آیا راجع به ایشان مجددا بحث کردید؟

کدخدایی: رد صلاحیت نبود بحث‌های مختلفی بود اما اینکه رد صلاحیت شده باشند نبود.

یعنی اینکه بحث کردید که ایشان بمانند یا بروند؟

کدخدایی: به هر حال ببینید! در مورد پرونده افراد تازمانی که هنوز شورای نگهبان فرصت دارد ممکن است اخبار یا گزارش‌هایی بیاید و آقایان مایل باشند گزارش‌ها را بشنوند و ببینند. طبیعتا ما تکلیف داریم که جلسه بگذاریم و این گزارش‌ها را مطرح کنیم. بحث برخی از گزارش‌ها ولی اینکه بحث صلاحیت باشد خیر.

یک سوال مهم راجع به انتخابات و شورای نگهبان وجود دارد که اگر شما توضیح بدهید شاید ابهامات بر طرف شود. سوال این است که فرد مثل آقای سعیدی‌کیا و شریعت‌مداری با آن‌ همه سابقه وزارت رد صلاحیت می‌شوند و در مقابل فردی مثل آقای غرضی تأیید و وارد انتخابات می‌شوند. چه معیاری در این مورد وجود دارد؟

کدخدایی: همین بحث رأی است که شما می‌فرمایید دلیل رد صلاحیت فلانی چه بوده است؟ رأی افراد است من که نشسته‌ام و آقای زید را میبینم با سابقه ای که دارد، نظرم مثبت است. همکارم که در کنار من نشسته، همین فرد را منفی می‌بیند و رأی منفی می‌دهد طبیعتا افرادی که رأی مثبت یا منفی می‌دهند نزد خودشان حجت و دلایلی دارند. اما اینکه بخواهیم بگوییم این دلیل شورای نگهبان یا حجت شورای نگهبان است، نمی تواند باشد. اما نکته مهم این است که به هر حال آقای زید رأی می‌آورد و مورد تعجب شما می‌شود ولی آقای امر رأی نمی‌آورد و باز دوباره شما تعجب می‌کنید.

یعنی شورای نگهبان تشخیص داده که آقای غرضی می‌تواند ایران را اداره کند؟

کدخدایی: روی اشخاص صحبت نکنیم.

مثلا آقای زید؟

کدخدایی: به هر حال تشخیص آقایان این بوده و ما نمی‌توانیم خلاف آن را بگوییم.

تصوری که ایجاد شد این بود که بالاخره کسی باشد که سطحش از بقیه خیلی پایین‌تر باشد که خیلی هم رأی پایینه برخی شخصیت‌ها به چشم نیاید یا بهتر بگوییم برخی افراد نفر آخر نشوند. آیا این درست است؟

کدخدایی: یک علت اینکه شاید این فاصله‌ها را حس می‌کنید به دلیل این است که ما واقعا معیار عینی نداشتیم معیار‌های من بیشتر کیفی است و طول موج و فرکانس معیار کیفی خیلی زیاد است باید بتوانیم این را حتما به یک معیار‌های عینی و ملموس تبدیل کنیم که اگر این کار بشود به راحتی می‌توانیم به شما بگوییم که اگر زید رد یا تأیید شده به خاطر این بوده که این ها را نداشت.در مجلس این مسئله مقداری ملموس‌تر است اگرچه آنجا هم اعتقاد و التزام عملی به اسلام دامنه وسیعی دارد و نیازمند جزئی تر و کمی‌تر کردن مسئله است. در ریاست جمهوری خیلی غیر عینی بودن شرایط این آثار رادارد. یعنی موجب می‌شود که ابهامات وجود داشته باشد.

به انتخابات سال ۹۶ برویم؛ بحث مهمی که این روزها وجود دارد این است که گفته شده حتما دلیل نمی‌شود فردی که اکنون رئیس جمهور است پس برای دور بعد هم حتما باید تأیید صلایت شود. اما دوستانی که نقد دارند می‌گویند ایشان از تاریخی که انتخابات برگزار می‌شود تا تاریخی که رئیس جمهور بعدی سرکار می‌آید رئیس جمهور است. چگونه یک فرد بی‌صلاحیت می‌تواند رئیس جمهور مملکت باشد؟

کدخدایی: اگر قول می‌دهید تیتر یک نکنید، توضیح می‌دهم؛ این یک بحث کارشناسی و کاملا حقوقی است ولی دوستان رسانه‌ای این خبر را سیاسی می‌کنند. واقعیت این است که ما هیچکدام قصد این کار را نداریم و من فقط قانون را توضیح می‌دهم. قانون می‌گوید همه کسانی که ثبت‌نام می‌کنند چه برای انتخابات مجلس و چه برای انتخابات مجلس و چه ریاست جمهوری و چه خبرگان، شورای نگهبان باید بررسی صلاحیت شوند. فرقی نمی‌کند فرد نماینده فعلی است، نماینده سابق یا یک فرد عادی. فرقی نمی‌کند رئیس جمهور فعلی است یا رئیس جمهور قبلی یا فرد ساده‌ای که اصلا پستی نداشته باشد. در خبرگان، هم به همین صورت است. پس تکلیف قانونی شورای نگهبان این است که همه افرادی که ثبت نام می‌کنند را بررسی کند. در رابطه با سوال دومتان؛ صلاحیت مقامات که قبلا تایید شده‌اند به همان دوره چهار ساله محدود است. ما به آن دوره چهار ساله وارد نمی‌شویم و نمی‌گوییم پرونده نماینده مجلسی که الان نماینده مجلس و نزدیک انتخابات است، تایید نمی‌شود. سوالتان این است که او چگونه الان نماینده مجلس است و این سوالی است که از سوی نمایندگان هم مطرح شده است. می‌گوییم شما برای آن چهار سال دوره قبل تایید شدید. اظهار نظر شورای نگهبان اگر الان مبنی بر رد باشد مربوط به دوره آینده می‌شود. این بحث کاملا حقوقی است و خواهشم این است که خیلی سیاسی نشود.

پس آن دوره چه می‌شود؟

کدخدایی: آن دوره سر جای خودش است، اظهار نظر شورای نگهبان برای چهار سال گذشته بوده و اظهار نظر فعلی‌اش برای چهار سال آینده است. شورای نگهبان قبلا برای چهار سال گذشته، اظهار نظر کرده بنابراین مورد تایید است.

یعنی تا پایان همین دوره فقط صلاحیت دارد؟

کدخدایی: بله، حکم قانون است نه حکم من و افراد دیگر.

می‌گویند آقای روحانی جلسه‌ای با حضرت آقا داشتند و آقای روحانی بعد از آن جلسه گفته که من در دوره بعدی نامزد می‌شوم ماجرا چیست؟

کدخدایی: ما راه خودمان را می‌رویم .

به شما ابلاغ، پیام و توجهی شده است؟

کدخدایی: معمولا چیزی به ما ابلاغ نمی‌شود.

می‌گویند معمولا شورای نگهبان به بعضی شخصیت‌ها می‌گوید اگر در انتخابات شرکت نکنید بهتر است؟

کدخدایی: شورای نگهبان به عنوان یک مقام رسمی و جایگاه رسمی این کار را نمی‌کند ولی مثلا شما از من می‌پرسید که می‌خواهید برای مجلس ثبت نام کنید. به عنوان دوست نظرت در این مورد چیست؟ ممکن است بگویم با این شرایط شما بروید یا نروید. به عنوان یک نظر شخصی ممکن است توصیه‌ای داشته باشم ولی به عنوان نظر قانونی و الزام‌آور ابدا این کار را نخواهم کرد.

اکنون این اتفاق افتاده است؟

کدخدایی: بله تعدادی آمده‌اند.

افرادی در انتخابات قبل صلاحیتشان تایید نشده اما در این دوره شروع به کار انتخاباتی کرده‌اند آیا ممکن است صلاحیت این افراد تایید شود؟

کدخدایی: بله ، ممکن است ما اشتباه کرده باشیم. ممکن است فرد مستندات جدیدی را داشته باشد و آن‌ها را برای ما بیاورد ممکن است قبلا یک مرجع رسمی نظری داده بود که اشتباه کرده و حالا نظرش را اصلاح کرده باشد. به خاطر همین است که قانون‌گذار می‌گوید صلاحیت هر فردی باید در همان دوره مورد بررسی قرار بگیرد یعنی اگر یک نفر ده بار هم ثبت نام کرده باشد ما ده بار صلاحیتش را بررسی می‌کنیم تا اگر اشتباه یا کوتاهی صورت گرفته باشد جبران شود و حقی از کسی تضییع نشود.

یک بحث در میان اصلاح‌طلبان این روزها خیلی مطرح شده است، می‌گویند ممکن است افرادی را تحت عنوان نامزد پوششی برای ثبت نام راهی وزارت کشور کند. سوال این است که اگر یک نفر اعلام کند که نامزد پوششی است و تا قبل از انتخابات بخواهد انصراف دهد آیا شورای نگهبان صلاحیت او را تایید می‌کند؟

کدخدایی: تا الان نداشته‌ایم که کسی بگوید من برای نیامدن ثبت نام کرده‌ام! چون همه برای آمدن ثبت نام می‌کنند. ولی گاهی اوقات شده که فردی گفته می‌خواهد بداند صلاحیتش تایید می‌شود یا نمی‌شود؟ از جهت عقلی این اشکال دارد چون به هر حال فرد می‌خواهد کار عبثی انجام دهد ولی واقعیت این است که قانون دست ما را بسته و ما نمی‌توانیم کسی را منع کنیم . یعنی نمی‌توانیم نیت‌خوانی کنیم و انگیزه فرد را شناسایی کنیم و بگوییم برای رقابت واقعی آمده یا برای پوشش یا اینکه فقط می‌خواهد تاییدش را بگیرد. این‌ها را نمی‌توانیم استخراج کنیم. این امکان‌پذیر نیست بنابراین حمل بر این می‌کنیم که همه کسانی که می‌آیند و ثبت نام می‌کنند واقعا می‌خواهند در رقابت شرکت کنند و صلاحیتشان را هم بررسی می‌کنیم. حالا دیگر هر اتفاقی افتاد بقیه‌اش با اراده خودشان است.

اگر اعلام کند که برای کاندیدا نشدن می‌آید چطور؟

کدخدایی: ما منع قانونی نداریم.

یعنی اصلا کاری ندارید به اینکه فردی اعلام کند نمی‌خواهد تا روز آخر در انتخابات بماند؟

کدخدایی: بله چون قانون‌گذار اجازه ندارد که به انگیزه‌ها وارد شود. کار عبثی است ، وقت ما را هم می‌گیرد. منع قانونی ندارد. افرادی را داریم که ثبت نام می‌کنند و تمام مراحل را می‌روند اما دو روز قبل از انتخابات انصراف می‌دهند شما اصلا انگیزه‌اش را هم متوجه نمی‌شوید این افراد را در مجلس زیاد داریم و چاره‌ای هم نداریم.

یک بحث دیگر درباره این دور از انتخابات مسئله جناب آقای رئیسی است در قانون گفته شده کسی که در سمت ایشان قرار دارد قبل از ثبت نام باید استعفا کند اما گفته نشده منظور از ثبت نام دقیقا چه روزی است؟ آیا روز ثبت نام نامزد مطرح است یا ثبت نام کاندیداها؟ از لحاظ قانونی بفرمایید فردی که در این سمت قرار دارد چه زمانی باید استعفا دهد؟

کدخدایی: ایشان هر وقت که اراده کرد و اگر قرار بر آمدن داشته باشد باید استعفا دهد. حالا این استعفا هر چه زودتر بهتر. قانون‌گذار برای برخی سمت‌ها زمان معلوم کرده مثلا می‌گوید ۶ ماه قبل یا ۹ ماه قبل استعفا دهید که در مجلس زیاد داریم . ولی برای ریاست جمهوری استعفاهای محدود به زمانمان کم است. استعفای از حیث دخالت در انتخابات را داریم . مثلا هیچ کدام از افرادی که به نحوی در انتخابات دخیل هستند یا دخالت دارند حق ندارند ثبت نام کنند. ایشان هر وقت اراده کرد که ثبت نام کند، استعفا می‌دهد و ثبت نام می‌کند اینجا دیگر محدودیت زمانی نداریم هر وقت خواست اعلام می‌کند و هیچ منعی ندارد.

در مورد ثبت‌نام خانم‌ها در انتخابات به چه نتیجه‌ای رسیدید؟ آیا تغییری در تصمیم قبلی شما حاصل شده است؟ بحث‌های زیادی در این مورد تا کنون مطرح شده است.

کدخدایی: خانم‌ها می‌روند و ثبت نام می‌کنند من در مورد قسمت دومش حرفی نزدم که تایید می‌کنند یا نمی‌کنند گفتم در روند رسیدگی قرار می‌گیرد ممنوعیت برای ثبت نام تا الان نبوده است.

برداشت شما از کلمه رجال کلمه مرد است؟

کدخدایی:‌ شورای نگهبان باید اعلام کند.

نظر شما به عنوان حقوقدان چیست؟

کدخدایی: نمی‌توانم نظر شخصی بدهم.

حضرت آقا توصیه فرمودند که آقای احمدی‌نژاد در انتخابات نباشند تحلیلی هم در این مورد داشتند برداشت من این است که منظور آن فرمایش گرایش، فکر و دامنه ، حضور آن فرد یا تفکری است که می‌تواند در انتخابات باشد و خطری را متوجه کشور کند اکنون آقای زید منسوب به ایشان اعلام نامزدی کرده‌اند و مرحله بعدتر از ایشان دوست آقای زید گفته‌اند که او همان احمدی‌نژاد است. یعنی تا دیروز اگر می‌گفتی مشاعی همان احمدی‌نژاد است اشتباه می‌کردید ایشان آقای احمدی‌نژاد است شما در بررسی صلاحیت آقای زید فرمایش حضرت آقا را ملاک قرار می‌دهید؟

کدخدایی: آن توصیه شخصی است یعنی به شخص خود آقای احمدی‌ نژاد باز می‌گردد.

آیا توصیه ای به معنای حکم به شورای نگهبان نبوده است؟

کدخدایی: نبوده ولی این توصیه مقام معظم رهبری نسبت به ایشان به عنوان یک امر قانونی هم می‌تواند محسوب شود بعید می‌دانم که دیگر خود آقای احمدی‌نژاد بخواهد بیاید اما اینکه این را به اطرافیانشان تسری دهیم از جهت این ممنوعیت خیر. اگر افرادی ثبت نام کنند در چارچوب خودشان و وضعیت خودشان بررسی می‌کنیم.

حتی اگر بگویند من و او یکی هستیم و من معاون اولش خواهم بود!

کدخدایی: ارتباطی ندارد آن ممنوعیت حضرت آقا در مورد شخص ایشان است. ما افراد را در چارچوب مقررات خودمان بررسی و اعلام نظر هم می‌کنیم.

اکنون در شورای نگهبان چه آرایش سیاسی ای وجود دارد؟

کدخدایی: هیچ آرایشی وجود ندارد.

مثلا برخی می‌‌گویند فقها این طرف و حقوقدانان آن طرف هستند؟

کدخدایی: نه، این طور نیست. اختلاف سلیقه در محافل کارشناسی یک امر طبیعی است. من ممکن است سر یک مساله حقوقی با حضرت آیت الله جنتی اختلاف نظر داشته باشم که ایشان یک رای مثبت دهند و من رای منفی، اینکه طبیعی است. از این بحث های طلبگی در داخل شورا زیاد داریم اما اینکه این بحث ها منتسب شود به یک جناح یا گروه خاص، ابدا این گونه نیست.

یعنی اینکه می گویند آقای جنتی در شورا این تعداد رای دارد و در مقابل برخی دیگر تعداد دیگری درست نیست؟

کدخدایی: اصلا ما جناح بندی سیاسی و گروهی در داخل شورا نداریم. ممکن است حتی من که خیلی به آیت‌الله جنتی نزدیک هستم در خیلی از آرا اختلاف سلیقه داشته باشیم. نظرات هم علنی است و ضبط می‌شود. بحث روشنی است و زیاد هم نمونه داریم.

Share