تا حق انتخاب هست، انقلاب جوان است | فرهنگ مهمترین عامل حرکت ملتهاست

رییس‌جمهور، جشنواره بین المللی فارابی را فرصتی برای تکریم صاحبنظران علوم انسانی و اسلامی دانست و گفت: بزرگترین مسوولیت در حل معضلات جامعه بر عهده علوم انسانی است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسن روحانی روز یکشنبه در مراسم اختتامیه هشتمین جشنواره بین المللی فارابی و تجلیل از ۳۳ برگزیده این جشنواره، اظهارداشت: وظیفه علوم تنها شناخت و تغییر نیست، بلکه هدایت و تعالی جامعه است و رسالت بزرگ عالمان و فرهیختگان به تعادل و تعالی رساندن جامعه است.

وی افزود: ثروتی بالاتر از سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی وجود ندارد و اگر فرهیختگان قادر به انتقال افکار صحیح نباشند، جامعه قانع نمی شود…

حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسن روحانی روز یکشنبه در مراسم اختتامیه هشتمین جشنواره بین المللی فارابی و تجلیل از ۳۳ برگزیده این جشنواره، گفت: ثروتی بالاتر از سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی وجود ندارد و اگر فرهیختگان قادر به انتقال افکار صحیح نباشند، جامعه قانع نمی شود.

رییس‌ جمهوری همه دانشمندان، نخبگان و فرهیختگان علوم انسانی و اسلامی را به بازخوانی، تبیین و تفسیر ابعاد مختلف انقلاب بزرگ و شکوهمند ملت ایران فرا خواند  و تأکید کرد: مسئولیت علم تنها شناخت و تغییر نبوده بلکه بالاتر از آن وظیفه تعالی جامعه را برعهده دارد.

دکتر روحانی با بیان اینکه وظیفه ما تحول و تعالی به سمت هدف نهایی فلاح است، گفت: حتی تقوا نیز سکویی برای دستیابی به فلاح و رستگاری است و رستگاری زمانی صورت می‌گیرد که همه دانه‌ها بر روح، ذهن و جان انسان شکافته شود.

رییس‌ جمهوری با اشاره به سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، گفت: از همه صاحبنظران علوم انسانی و اسلامی درخواست دارم تا انقلاب اسلامی را بازخوانی و تحلیل کنند و اینکه چطور امکان‌پذیر است که در عصر رقابت دو اردوگاه در دوران جنگ سرد، ملتی که به هیچ یک از دو اردوگاه تکیه نکرد، توانست بزرگترین انقلاب مردمی را به پیروزی برساند.

دکتر روحانی ادامه داد: امام به عنوان راهبر انقلاب، فقیه، فیلسوف، صاحبنظر اخلاقی و مرجع تقلید، چگونه توانست این انقلاب بزرگ را به پیروزی برساند و اگر مردم‌شناسی دقیق، قضاوت نسبت به جامعه‌شناسی و روانشناسی اجتماعی ایران وجود نداشت، این انقلاب به پیروزی نمی‌رسید.

رییس‌ جمهوری تصریح کرد: امام راحل نسبت به وحدت، انسجام و قدرت مردم، اندیشه‌ای داشت که شاید در آغاز تعداد انگشت‌شماری از صاحبنظران و فرهیختگان با او همراه بودند و همه می‌گفتند مگر ممکن است مردم با دست خالی  و بدون سلاح، امکانات و حتی تشکیلات حزبی منظم،  در برابر یک قدرت بزرگ منطقه‌ای که از پشتیبانی اکثر قدرت‌های بزرگ جهانی نیز برخوردار است، به پیروزی برسند.

دکتر روحانی ادامه داد: آنها معتقد بودند مگر می‌شود از طریق مساجد و حسینیه ها و پخش اعلامیه، کتاب و نوارسخنرانی، مردم را به خیابان‌ها کشاند و در برابر یک قدرت استبدادی تا دندان مسلح پیروز شد.

رییس‌ جمهوری با اشاره به آغاز نهضت و انقلاب اسلامی در سال‌های ۴۱، ۴۲ و ۴۳، اظهار داشت: هر کدام از این سال‌ها یک مبدأ است، سال ۴۱ مبدأ انقلاب اسلامی در انجمن‌های ایالتی و ولایتی بود، سال ۴۲ با حادثه ۱۵ خرداد، اوج نهضت اتفاق افتاد و در سال ۴۳ نیز حرکت ضد استعماری نهضت اسلامی، در ماجرای کاپیتولاسیون و تبعید امام خمینی(ره) به ترکیه و عراق بود.

دکتر روحانی تأکید کرد: در تمام این مقاطع امام خمینی(ره) به قدرت این مردم ایمان داشت.

رییس‌ جمهوری با بیان اینکه برخی فکر می‌کنند، امام خمینی(ره) بر مبنای ایمان و اعتقاد به خداوند که البته اصل همان است و دل‌ها و گردش افکار مردم نیز به دست اوست، حرکت کرد، اما در عین حال امام خمینی(ره) به مردم و قدرت آنها باور داشت که این نکته بسیار مهم است.

دکتر روحانی با طرح این سوالات که آیا از لحاظ علوم اجتماعی، روانشناسی و جامعه‌شناسی این مسأله را تحلیل کرده‌ایم؟ چه عاملی باعث شد که یک ملت بزرگ بتواند در برابر همه قدرت‌ها پیروز شود؟، گفت: باید بار سنگین مسئولان و دانشمندان علوم انسانی و اسلامی را تذکر دهم که باید انقلاب اسلامی را بازخوانی کنند و ابعاد مختلف این انقلاب شکوهمند را تبیین و تفسیر کنند.

رییس‌ جمهوری ادامه داد: حتی اگر معتقد باشیم که وظیفه علم، تنها شناخت واقعیت‌ها و حقیقت‌هاست، باز هم باید این واقعه انقلاب اسلامی را به خوبی بشناسیم و اگر بناست علم در پی تغییر باشد و این تغییر است که می‌تواند حتی واقعیت‌ها را به خوبی تبیین و تفسیر کند و یا اینکه از دید اسلامی به علوم انسانی نگاه کنیم، وظیفه علوم تنها شناخت و تغییر نبوده، بلکه هدایت و تعالی انسان و جامعه است.

دکتر روحانی ادامه داد: اگر این بعد دینی و اسلامی کنار گذاشته شود، شاید وظیفه علوم، تنها به شناخت و تغییر منحصر شود اما اگر نگاه ما اسلامی باشد، تنها وظیفه علوم انسانی شناخت نیست، بلکه تغییر و تعالی جامعه است.

 رییس‌ جمهوری ادامه داد: همانطوری که یک پزشک تنها در پی شناخت عدم تعادل مزاج یک بیمار، شناخت بیماری و عامل آن نیست، بلکه به دنبال راه، نسخه و درمان مریض است تا به سلامتی کامل برسد، عالمان و علم نیز در تمامی زمینه‌ها این وظیفه مهم را بر دوش دارند.

دکتر روحانی گفت: برخی تصور می‌کنند، ادبیات زبان نمی‌تواند نسخه تعالی برای جامعه‌ای بپیچد، اما باید در نظر داشت از طریق، ادبیات زبان است که دریچه‌ای به سمت دستیابی به فرهنگ واقعی ملت‌ها باز می‌شود و فرهنگ عامل بزرگ حرکت جامعه و ملت‌هاست.

رییس‌ جمهوری تصریح کرد: در تمام علوم انسانی و اسلامی بجز بخش بنیادی باید به بخش کاربردی توجه شود.

دکتر روحانی با اشاره به وجود مشکلاتی بزرگ در جامعه و اینکه راه‌حل این مشکلات تنها از طریق علوم تجربی، فنی و پایه نیست، گفت: بار این مسئولیت سنگین بر دوش عالمان علوم انسانی و اسلامی است.

رییس‌ جمهوری ادامه داد: چه کسی وظیفه حل مشکلات اقتصادی جامعه، تبیین شرایط اقتصادی جامعه، ایجاد و رشد رونق اقتصادی، خروج از رکود و در علم مدیریت نیز سیاست‌گذاری، چارچوب و شیوه مدیریت جامعه را بر دوش دارد. در تمام این زمینه‌ها، علوم انسانی، نقشی بسیار تأثیرگذار دارد.

دکتر روحانی تأکید کرد: آغاز راه برای حل مشکلات سلامت و تحول در این بخش، از مسیر فرهنگ سلامت می گذرد. وظیفه تبیین فرهنگ سلامت نیز بر دوش بخش پزشکی نیست  بلکه همه ما باید در این زمینه وارد صحنه شویم.

رییس‌ جمهوری گفت: اگر در بخش آب مشکل داریم و باید منابع آبی کشور را  با شیوه های درست مدیریت کنیم،  شیوه‌های جدید آبیاری آموخته شود و  از ذخایر و منابع آبی برای رفاه مردم درست بهره ببریم، بدون فرهنگ صحیح برای مصرف نمی‌توان مشکلات مدیریت آب را حل کرد.

دکتر روحانی ادامه داد: حتی اگر به دنبال تحول در الگوی کشت هستیم، بدون ایجاد فرهنگ لازم در کشاورزان عزیز، نمی‌توان تغییر الگوی کشت و مصرف در جامعه بوجود آورد.

رییس‌ جمهوری با اشاره به مشکلات محیط زیستی مردم در غرب، جنوب و شرق کشور و مشکلات آنان در مواجهه با ریزگردها، ‌آلودگی خاک و آب، گفت: راه‌حل علمی برای این مشکلات وجود دارد و باید مصرف و شدت انرژی متعادل شود، از منابع سوختی سالم بهره ببریم و صنعت ما تحول یابد، اما در عین حال باید در نظر داشت در مسأله محیط زیست، بدون تغییر فرهنگ جامعه مشکلات حل نمی‌شود.

دکتر روحانی ادامه داد: با تبیین اهمیت مسأله محیط زیست، مراقبت مردم، سبک زندگی درست و استفاده حداکثری از وسایل نقلیه عمومی، می‌توان مشکلات محیط زیستی را حل کرد.

  رییس‌ جمهوری با تاکید بر اینکه ثروتی بالاتر از سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی وجود ندارد، گفت: همه این سرمایه های مادی که در جامعه می شماریم، اگر در جامعه مردم به یکدیگر و حکومت اعتماد نداشته باشند و چنانچه رابطه درست بین “مردم”،  “مردم و حکومت ” و  “حکومت و مردم” نباشد و اگر سرمایه اجتماعی نباشد، آیا  به قول معروف سنگ روی سنگ بند می شود؟ و می توان جامعه را اداره کرد؟ و آیا در چنین جامعه ای مردم احساس امنیت  و آرامش می کنند؟

دکتر روحانی افزود: اگر شما صبح به سرکار می روید، به این دلیل است که اعتماد به سرمایه اجتماعی دارید  یعنی به این اعتماد دارید که دیشب و وقتی شما خواب بودید، قانون عوض نشده و حاکمان جامعه خواب نما نشده اند و به عبارتی اعتماد دارید که حاکمان جامعه شما، متکی به علم، خرد و مشورت هستند و شبانگاه تصمیم فردی نمی گیرند.

رییس جمهوری گفت: اساس زندگی ما بر مبنای تمامی ابعاد  سرمایه اجتماعی است. حال سوال این است که مسوولیت آسیب دیدن و تقویت  این سرمایه اجتماعی بر دوش چه کسی است؟

دکتر روحانی با طرح این پرسش که تبیین و تشریح قواعد بازی سیاست و اقناع مردم بر دوش چه کسانی است؟، ادامه داد: عالمان علوم انسانی و اسلامی این وظیفه مهم را بر دوش دارند و اگر بناست در جامعه قواعد بازی رعایت نشود و فرهیختگان نتوانند افکار صحیح را به جامعه منتقل و مردم را قانع کنند، همان وضعی پیش می‌آید که اکنون در آمریکا شاهد آن هستیم.

رییس‌ جمهوری ادامه داد: امروز در آمریکا سوال بزرگی پیش روی دانشمندان، فرهیختگان و نخبگان آن جامعه است که چگونه امکان دارد با وجود ابزار تبلیغات، دانشگاه‌ها، ارتباطات و فرهخیتگان، موفق نشوند، افکار عمومی مردم را قانع کنند.

دکتر روحانی تأکید کرد: افتخار انقلاب اسلامی این است که در طول ۳۸ سال گذشته حداقل ۳۴ انتخابات برگزار شده است و از دیگر افتخارات ما جوان بودن این نظام انتخاباتی است، امام(ره) پس از ورود به تهران و در بهشت زهرا گفتند که پدران ما نمی‌توانند راجع به سرنوشت ما تصمیم بگیرند و خودمان باید در مورد خودمان تصمیم بگیریم.

رییس‌ جمهوری تصریح کرد: مگر امکان‌پذیر است که بدون اخلاق و مراعات قواعد بازی در پای صندوق انتخابات حاضر شد که تبیین این امر بر دوش عالمان، فرهیختگان و اندیشمندان علوم اسلامی و انسانی است.

دکتر روحانی در ابتدای سخنان خود با ابراز خرسندی از حضور در جمع نخبگان، فرهیختگان و صاحبنظران علوم انسانی و اسلامی، گفت: جشنواره فارابی همواره به عنوان تجلیل و تکریم از صاحبنظران علوم اسلامی و انسانی چه در داخل و چه ایران‌شناسان، اسلام‌شناسان و محققان انقلاب اسلامی در خارج از کشور بوده است.

رییس جمهوری در این مراسم همچنین از برگزیدگان علمی و شایسته تقدیر در بخش بزرگسال، جوان، خارجی، نظریه‌پرداز، مترجم و شخصیت‌های پیش رو و پیشکسوت علوم انسانی با اهداء لوح تقدیر و تندیس، تجلیل و قدردانی کرد.